Home Podcasts شاهنامه‌ی فردوسی، با خوانش شادروان اسماعیل قادرپناه

شاهنامه‌ی فردوسی، با خوانش شادروان اسماعیل قادرپناه

Esmaeil Ghader Panah (Farshid Rabbani) 28 Episodes Jul 6, 2025

این پادکست شامل خوانش کامل شاهنامه فردوسی، اثر حماسی و اسطوره‌ای ایران زمین، با صدای گرم و گیرای زنده‌یاد اسماعیل قادرپناه است. خوانش بر اساس نسخه چاپ مسکو انجام شده و با لهجه فارسی معیار ایران (تهرانی) ضبط شده است. ممکن است با نسخه‌های معتبر دیگر مانند تصحیح دکتر جلال خالقی مطلق تفاوت‌هایی در واژه‌گزینی و ترتیب ابیات داشته باشد.

Episodes

بخش ۲۸ - ضحاک (بخش ۵ - کشته شدن گاو برمایه ) Jul 6, 2025 00:02:31 نشد سیر ضحاک از آن جست جوی/شد از گاو گیتی پراز گفت‌گویدوان مادر آمد سوی مرغزار/چنین گفت با مرد زنهاردارکه اندیشه‌ای در دلم ایزدی/فراز آمده‌ست از ره بخردیهمی کرد باید کزین چاره نیست/که فرزند و شیرین روانمیکیستببرّم پی از خاک جادوستان/شوم تا سر مرز هندوستانشوم ناپدید از میان گروه/برم خوب‌رخ را به البرز کوهبیاورد فرزند را چون نوند/چو مرغان بر آن تیغ کوه بلندیکی مرد دینی بر آن کوه بود/که از کار گیتی ب

بخش ۲۷ - ضحاک (بخش ۴ - زادن فریدون) Jun 22, 2025 00:04:04 برآمد بر این روزگار دراز/کشید اژدهافش به تنگی فرازخجسته فریدون ز مادر بزاد/جهان را یکی دیگر آمد نهادببالید برسان سرو سهی/همی تافت زو فر شاهنشهیجهانجوی با فر جمشید بود/به کردار تابنده خورشید بودجهان را چو باران به بایستگی/روان را چو دانش به شایستگیبه سر بر همی گشت گردان سپهر/شده رام با آفریدون به مهرهمان گاو کش نام برمایه بود/ز گاوان ورا برترین پایه بودز مادر جدا شد چو طاووس نر/به هر موی بر تازه رن

بخش ۲۶ - ضحاک (بخش ۳ - خواب دیدن ضحاک) Jun 9, 2025 00:09:26 چو از روزگارش چهل سال ماند/نگر تابه سر برش یزدان چه رانددر ایوان شاهی شبی دیر یاز/به خواباندرون بود با ارنوازچنان دید کز کاخ شاهنشهان/سه جنگیپدید آمدی ناگهاندو مهتر یکی کهتر اندر میان/به بالایسرو و به فرّ کیانکمر بستن و رفتن شاهوار/به چنگاندرون گُرزهٔ گاوساردمان پیش ضحاک رفتی به جنگ/نهادی بهگردن برش پالهنگهمی تاختی تا دماوند کوه/کشان و دواناز پس اندر گروهبپیچید ضحاک بیدادگر/بدرّیدش از هولگفتی جگری

بخش ۲۵ - ضحاک (بخش ۲ - پدید آمدن قوم کرد) Jun 9, 2025 00:04:38 چنان بد که هر شب دو مرد جوان/چه کهتر چه از تخمهٔ پهلوانخورشگر ببردی به ایوان شاه/همی ساختی راه درمان شاهبکشتی و مغزش بپرداختی/مر آن اژدها را خورش ساختیدو پاکیزه از گوهر پادشا/دو مرد گرانمایه و پارسایکی نام ارمایل پاک‌دین/دگر نام گرمایل پیشبینچنان بد که بودند روزی به هم/سخن رفت هر گونه از بیش و کمز بیدادگر شاه وز لشکرش/و زان رسم‌های بد اندر خورشیکی گفت ما را به خوالیگری/بباید بر شاه رفت آوریو زان پ

بخش ۲۴ - ضحاک (بخش ۱) Jan 24, 2022 00:01:48 چو ضحاک شد بر جهان شهریار/بر او سالیان انجمن شد هزار سراسر زمانه بدو گشت باز/بر آمد بر این روزگار دراز نهان گشت کردار فرزانگان/پراگنده شد کام دیوانگان هنر خوار شد جادویى ارجمند/نهان راستى آشکارا گزند شده بر بدى دست دیوان دراز/به نیکى نرفتى سخن جز براز دو پاکیزه از خانه‌ی جمّشید/برون آوریدند لرزان چو بید که جمشید را هر دو دختر بدند/سر بانوان را چو افسر بدند ز پوشیده رویان یکى شهرناز/دگر پاک دامن به

بخش ۲۳ - جمشید (بخش ۴ - کشته شدن جمشید) Jan 24, 2022 00:04:00 از آن پس بر آمد ز ایران خروش/پدید آمد از هر سوى جنگ و جوش سیه گشت رخشنده روز سپید/گسستند پیوند از جمّشید بر او تیره شد فرّه‌ی ایزدى/به کژى گرائید و نابخردى پدید آمد از هر سوى خسروى/یکى نامجویى ز هر پهلوى سپه کرده و جنگ را ساخته/دل از مهر جمشید پرداخته یکایک ز ایران بر آمد سپاه/سوى تازیان بر گرفتند راه شنودند کان جا یکى مهترست/پر از هول شاه اژدها پیکرست سواران ایران همه شاه‌جوى/نهادند یک سر به ضحاک

بخش ۲۲ - جمشید (بخش ۳ - خوالیگری کردن ابلیس) Jan 24, 2022 00:06:21 جوانى بر آراست از خویشتن/سخنگوى و بینا دل و رای‌زن همیدون به ضحاک بنهاد روى/نبودش به جز آفرین گفت و گوى بدو گفت اگر شاه را در خورم/یکى نامور پاک خوالیگرم چو بشنید ضحاک بنواختش/ز بهر خورش جایگه ساختش کلید خورش خانه‌ی پادشا/بدو داد دستور فرمان روا فراوان نبود آن زمان پرورش/که کم‌تر بد از خوردنی‌ها خورش ز هر گوشت از مرغ و از چارپاى/خورشگر بیاورد یک یک به جاى به خونش بپرورد بر سان شیر/بدان تا کند پادش

بخش ۲۱ - جمشید (بخش ۲ - کشته شدن مرداس) Jan 19, 2022 00:07:56 يكى مرد بود اندر آن روزگار/ز دشت سواران نيزه گذار گرانمايه هم شاه و هم نيک مرد/ز ترس جهاندار با باد سرد كه مرداس نام گرانمايه بود/به داد و دهش برترين پايه بود مر او را ز دوشيدنى چارپاى/ز هر يک هزار آمدندى بجاى همان گاو دوشا به فرمانبرى/همان تازى اسب گزيده مرى بز و ميش بد شيرور همچنين/به دوشيزگان داده بد پاک دين به شير آن كسى را كه بودى نياز/بدان خواسته دست بردى فراز پسر بد مر اين پاک دل را يكى/كش

بخش ۲۰ - جمشید (بخش ۱) Jan 10, 2022 00:12:17 گرانمايه جمشيد فرزند او/كمر بست يک‌دل پر از پند او بر آمد بر آن تخت فرّخ پدر/به رسم كيان بر سرش تاج زر كمر بست با فرّ شاهنشهى/جهان گشت سرتاسر او را رهى زمانه بر آسود از داورى/به فرمان او ديو و مرغ و پرى جهان را فزوده بدو آبروى/فروزان شده تخت شاهى بدوى منم گفت با فرّه‌ی ايزدى/همم شهريارى همم موبدى بدان راز بد دست كوته كنم/روان را سوى روشنى ره كنم نخست آلت جنگ را دست برد/در نام جستن به گردان سپرد به

بخش ۱۹ - طهمورث Jan 8, 2022 00:07:34 پسر بد مر او را يكى هوشمند/گرانمايه طهمورث ديو بند بيامد به تخت پدر بر نشست/به شاهى كمر بر ميان بر ببست همه موبدان را ز لشكر بخواند/به خوبى چه مايه سخن‌ها براند چنين گفت كامروز تخت و كلاه/مرا زيبد اين تاج و گنج و سپاه جهان از بدی‌ها بشويم به راى/پس آنگه كنم درگهى گرد پاى ز هر جاى كوته كنم دست ديو/كه من بود خواهم جهان را خديو هر آن چيز كاندر جهان سودمند/كنم آشكارا گشايم ز بند پس از پشت ميش و بره پش

بخش ۱۸ - هوشنگ (بخش ۳) Dec 30, 2021 00:02:31 چو بشناخت آهنگرى پيشه كرد/از آهنگرى ارّه و تيشه كرد چو اين كرده شد چاره‌ی آب ساخت/ز دريای‌ها رودها را بتاخت به جوى و به رود آب‌ها راه كرد/به فرخندگى رنج كوتاه كرد چراگاه مردم بدان بر فزود/پراگند پس تخم و كشت و درود برنجيد پس هر كسى نان خويش/بورزيد و بشناخت سامان خويش بدان ايزدى جاه و فرّ كيان/ز نخچير گور و گوزن ژيان جدا كرد گاو و خر و گوسفند/به ورز آوريد آنچه بُد سودمند ز پويندگان هر چه مويش نكوست

بخش ۱۷ - هوشنگ (بخش ۲ - بنیاد نهادن جشن سده) Dec 30, 2021 00:02:33 يكى روز شاه جهان سوى كوه/گذر كرد با چند كس هم‌گروه پديد آمد از دور چيزى دراز/سيه رنگ و تيره تن و تيز تاز دو چشم از بر سر چو دو چشمه خون/ز دود دهانش جهان تيره‌گون نگه كرد هوشنگ با هوش و سنگ/گرفتش يكى سنگ و شد تيز چنگ به زور كيانى رهانيد دست/جهان‌سوز مار از جهان‌جوى جست بر آمد به سنگ گران سنگ خرد/همان و همين سنگ بشكست گرد فروغى پديد آمد از هر دو سنگ/دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ نشد مار كشته وليكن ز راز/

بخش ۱۶ - هوشنگ (بخش ۱) Dec 30, 2021 00:01:26 جهاندار هوشنگ با راى و داد/به جاى نيا تاج بر سر نهاد بگشت از برش چرخ سالى چهل/پر از هوش مغز و پر از راى دل چو بنشست بر جايگاه مهى/چنين گفت بر تخت شاهنشهى كه بر هفت كشور منم پادشا/جهاندار پيروز و فرمانروا به فرمان يزدان پيروزگر/به داد و دهش تنگ بستم كمر و زان پس جهان يک‌سر آباد كرد/همه روى گيتى پر از داد كرد نخستين يكى گوهر آمد به چنگ/به آتش ز آهن جدا كرد سنگ سر مايه كرد آهن آبگون/كز آن سنگ خارا كش

بخش ۱۵ - کیومرث (بخش ۳ - کشته شدن دیو سیاه به دست هوشنگ) Dec 19, 2021 00:02:45 خجسته سيامک يكى پور داشت/كه نزد نيا جاه دستور داشت گرانمايه را نام هوشنگ بود/تو گفتى همه هوش و فرهنگ بود به نزد نيا يادگار پدر/نيا پروريده مر او را به بر نيايش به جاى پسر داشتى/جز او بر كسى چشم نگماشتى چو بنهاد دل كينه و جنگ را/بخواند آن گرانمايه هوشنگ را همه گفتنی‌ها بدو باز گفت/همه رازها برگشاد از نهفت كه من لشكرى كرد خواهم همى/خروشى برآورد خواهم همى تو را بود بايد همى پيش رو/كه من رفتنی‌ام تو س

بخش ۱۴ - کیومرث (بخش ۲ - کشته شدن سیامک) Dec 19, 2021 00:02:54 سخن چون به گوش سيامک رسيد/ز كردار بدخواه ديو پليد دل شاه‌بچّه برآمد به جوش/سپاه انجمن كرد و بگشاد گوش بپوشيد تن را به چرم پلنگ/كه جوشن نبود و نه آيين جنگ پذيره شدش ديو را جنگ جوى/سپه را چو روى اندر آمد به روى سيامک بيامد برهنه تنا/بر آويخت با پور آهرمنا بزد چنگ وارونه ديو سياه/ دوتا اندر آورد بالاى شاه فكند آن تن شاهزاده به خاک/به چنگال كردش كمرگاه چاک سيامک به دست خروزان ديو/تبه گشت و ماند انجمن

بخش ۱۳ - کیومرث (بخش ۱) Dec 5, 2021 00:04:00 سخن‌گوى دهقان چه گويد نخست/كه نام بزرگى به گيتى كه جست كه بود آن كه ديهيم بر سر نهاد/ندارد كس آن روزگاران به ياد مگر كز پدر ياد دارد پسر/بگويد تو را يک به يک در به در كه نام بزرگى كه آورد پيش/ كه را بود از آن برتران پايه بيش پژوهنده‌ی نامه‌ی باستان/كه از پهلوانان زند داستان چنين گفت كآيين تخت و كلاه/كيومرث آورد و او بود شاه چو آمد به برج حمل آفتاب/جهان گشت با فرّ و آيين و آب بتابيد از آن سان ز برج

بخش ۱۲ - ستایش سلطان محمود Dec 5, 2021 00:06:39 جهان آفرين تا جهان آفريد/چون او مرزبانى نيامد پديد چو خورشيد بر چرخ بنمود تاج/زمين شد به كردار تابنده عاج چه گويم كه خورشيد تابان كه بود/كز او در جهان روشنايى فزود ابوالقاسم آن شاه پيروز بخت/نهاد از بر تاج خورشيد تخت ز خاور بياراست تا باختر/پديد آمد از فرّ او كان زر مرا اختر خفته بيدار گشت/به مغز اندر انديشه بسيار گشت بدانستم آمد زمان سخن/كنون نو شود روزگار كهن بر انديشه‌ی شهريار زمين/بخفتم شبى لب

بخش ۱۱ - در داستان ابو منصور Dec 5, 2021 00:02:13 بدين نامه چون دست كردم دراز/يكى مهترى بود گردن‌فراز جوان بود و از گوهر پهلوان/خردمند و بيدار و روشن روان خداوند راى و خداوند شرم/سخن گفتن خوب و آواى نرم مرا گفت كز من چه بايد همى/كه جانت سخن بر گرايد همى به چيزى كه باشد مرا دسترس/بكوشم نيازت نيارم به كس همى داشتم چون يكى تازه سيب/كه از باد نامد به من بر نهيب به كيوان رسيدم ز خاک نژند/از آن نيک‌دل نامدار ارجمند به چشمش همان خاک و هم سيم و زر/كريمى

بخش ۱۰ - بنیاد نهادن کتاب Dec 5, 2021 00:01:58 دل روشن من چو برگشت از اوى/سوى تخت شاه جهان كرد روى كه اين نامه را دست پيش آورم/ز دفتر به گفتار خويش آورم بپرسيدم از هر كسى بی‌شمار/بترسيدم از گردش روزگار مگر خود درنگم نباشد بسى/ببايد سپردن به ديگر كسى و ديگر كه گنجم وفادار نيست/همين رنج را كس خريدار نيست بر اين گونه يک چند بگذاشتم/سخن را نهفته همى داشتم سراسر زمانه پر از جنگ بود/به جويندگان بر جهان تنگ بود ز نيكو سخن به چه اندر جهان/به نزد سخن س

بخش ۹ - داستان دقیقی شاعر Dec 5, 2021 00:01:35 چو از دفتر اين داستان‌ها بسى/همى خواند خواننده بر هر كسى جهان دل نهاده بدين داستان/همان بخردان نيز و هم راستان جوانى بيامد گشاده زبان/سخن گفتن خوب و طبع روان به شعر آرم اين نامه را گفت من/از او شادمان شد دل انجمن جوانيش را خوى بد يار بود/ابا بد هميشه به پيكار بود بر او تاختن كرد ناگاه مرگ/نهادش به سر بر يكى تيره ترگ بدان خوى بد جان شيرين بداد/نبد از جوانيش يک روز شاد يكايک از او بخت برگشته شد/به د

بخش ۸ - گفتار اندر فراهم آوردن کتاب Dec 5, 2021 00:02:32 سخن هر چه گويم همه گفته‌اند/بر باغ دانش همه رفته‌اند اگر بر درخت برومند جاى/نيابم كه از بر شدن نيست راى كسى كو شود زير نخل بلند/همان سايه زو باز دارد گزند توانم مگر پايه‌ای ساختن/بر شاخ آن سرو سايه‌فكن كز اين نامور نامه‌ی شهريار/به گيتى بمانم يكى يادگار تو اين را دروغ و فسانه مدان/به رنگ فسون و بهانه مدان از او هر چه اندر خورد با خرد/دگر بر ره رمز و معنى برد يكى نامه بود از گه باستان/فراوان بدو ان

بخش ۷ - گفتار اندر ستایش پیغمبر Nov 19, 2021 00:03:45 تو را دانش و دين رهاند درست/در رستگارى ببايدت جست و گر دل نخواهى كه باشد نژند/نخواهى كه دائم بوى مستمند به گفتار پيغمبرت راه جوى/دل از تيرگی‌ها بدين آب شوى چه گفت آن خداوند تنزيل و وحى/خداوند امر و خداوند نهى كه من شهر علمم، علیم در است/درست اين سخن قول پيغمبر است گواهى دهم كاين سخن‌ها ز اوست/تو گویى دو گوشم پر آواز اوست على را چنين گفت و ديگر همين/كز ايشان قوى شد به هر گونه دين نبى آفتاب و صحابان

بخش ۶ - در آفرینش ماه Nov 19, 2021 00:01:04 چراغ است مر تيره شب را بسيچ/به بد تا توانى تو هرگز مپيچ چو سى روز گردش بپيمايدا/شود تيره گيتى بدو روشنا پديد آيد آنگاه باريک و زرد/چو پشت كسى كو غم عشق خْوَرد چو بيننده ديدارش از دور ديد/هم اندر زمان او شود ناپديد دگر شب نمايش كند بيش‌تر/تو را روشنايى دهد بيش‌تر به دو هفته گردد تمام و درست/بدان باز گردد كه بود از نخست بود هر شبانگاه باريک‌تر/به خورشيد تابنده نزديک‌تر بدينسان نهادش خداوند داد/بود ت

بخش ۵ - گفتار اندر آفرینش آفتاب Nov 16, 2021 00:00:46 ز ياقوت سرخ است چرخ كبود/نه از آب و گرد و نه از باد و دود به چندين فروغ و به چندين چراغ/بياراسته چون به نوروز باغ روان اندر او گوهر دل‌فروز/كز او روشنايى گرفتست روز ز خاور بر آيد سوى باختر/نباشد از اين يك روش راست‌تر ايا آنكه تو آفتابى همى/چه بودت كه بر من نتابى همى

بخش ۴ - گفتار اندر آفرینش مردم Nov 16, 2021 00:02:06 چو زين بگذرى مردم آمد پديد/شد اين بندها را سراسر كليد سرش راست بر شد چو سرو بلند/به گفتار، خوب و خرد كار بند پذيرنده‌ی هوش و راى و خرد/مر او را دد و دام فرمان برد ز راه خرد بنگرى اندكى/كه مردم به معنى چه باشد يكى مگر مردمى خيره خوانى همی/جز اين را نشانى ندانى همی تو را از دو گيتى برآورده‌اند/به چندين ميانچى بپرورده‌اند نخستين فطرت پسين شمار/تویى خويشتن را به بازى مدار شنيدم ز دانا دگرگونه زين/چه د

بخش ۳ - گفتار اندر آفرینش عالم Nov 12, 2021 00:03:38 از آغاز بايد كه دانى درست/سر مايه‌ی گوهران از نخست كه يزدان ز ناچيز چيز آفريد/بدان تا توانایى آرد پديد سر مايه‌ی گوهران اين چهار/بر آورده بی‌رنج و بی‌روزگار يكى آتشى بر شده تابناک/ميان آب و باد از بر تيره خاک نخستين كه آتش به جنبش دميد/ز گرميش پس خشكى آمد پديد و زان پس ز آرام سردى نمود/ز سردى همان باز ترّى فزود چو اين چهار گوهر به جاى آمدند/ز بهر سپنجى سراى آمدند گهرها يک اندر دگر ساخته/ز هر گونه

بخش ۲ - ستایش خرد Nov 11, 2021 00:02:52 كنون اى خردمند وصف خرد/بدين جايگه گفتن اندر خورد كنون تا چه دارى بيار از خرد/كه گوش نيوشنده زو بر خورد خرد بهتر از هر چه ايزد بداد/ستايش خرد را به از راه داد خرد رهنماى و خرد دلگشاى/خرد دست گيرد به هر دو سراى ازو شادمانى و زويت غميست/و زويت فزونى و زويت كميست خرد تيره و مرد روشن‌روان/نباشد همى شادمان يک زمان چه گفت آن خردمند مرد خرد/كه دانا ز گفتار او بر خورد كسى كو خرد را ندارد ز پيش/دلش گردد از

بخش ۱ - آغاز کتاب Nov 11, 2021 00:02:20 به نام خداوند جان و خرد/کزین برتر اندیشه برنگذرد خداوند نام و خداوند جای/خداوند روزی ده رهنمای خداوند کیوان و گردان سپهر/فروزنده‌ی ماه و ناهید و مهر ز نام و نشان و گمان برترست/نگارنده‌ی بر شده پیکرست به بینندگان آفریننده را/نبینی، مرنجان دو بیننده را نیابد بدو نیز اندیشه راه/که او برتر از نام و از جایگاه سخن هر چه زین گوهران بگذرد/نیابد بدو راه جان و خرد خرد گر سخن برگزیند همی/همان را گزیند که بین

شاهنامه‌ی فردوسی، با خوانش شادروان اسماعیل قادرپناه

Episodes

Recommended