MovarekhPodcast احمدهاشمی
ما در پادکست مورخ، هر بار یکی از پازلهای تاریخ جهان را کنار هم میگذاریم... نوش گوشهایتان!
Episodes
اپیزود دویست و شصت و پنجم: تاریخچه جنگهای ایالات متحده آمریکا
ما در این قسمت رفتیم به سراغ تاریخچه جنگهای ایالات متحده آمریکا، از لحظهای که این کشور برای استقلالش دست به اسلحه برد، شروع کردیم و به امروز رسیدیم، امروز که اسم ایران ما به عنوان کشوری که ایالات متحده با آن در جنگ است، در رسانهها مطرح شده است و به این سوالات پاسخ دادهایم که آمریکا چند بار جنگیده است؟ هر بار برای چه جنگیده است؟ و در کدام جنگها موفق بوده و در کدام نه؟
اپیزود دویست و شصت و چهارم: مارشال تیتو
از دل بلوک شرق، فردی سربرآورد که با همگان متفاوت است! آیا بود؟ آیا تیتو متفاوت با بقیه رهبران کمونیست دنیا بود؟ او چطور قدرت گرفت؟ چه چیزی به او این قدرت را میداد که روبروی استالین بایستد؟ نتیجه اعمالش چه شد؟ ما در دقایق پیش رو از مارشال یوسیپ بروز تیتو صحبت میکنیم، از لیبرالترین کمونیست دنیا...
اپیزود دویست و شصت و سوم: نبرد پرل هاربر
در این قسمت رفتیم سراغ یکی از نبوغآمیزترین و سرنوشتسازترین عملیاتهای جنگی تاریخ بشریت: حمله ژاپن به پایگاه نظامی آمریکا در پرلهاربر. رفتیم سراغ ریشهها و نتیجههای این تصمیم دیوانهوار ژاپن.
اپیزود دویست و شصت و دوم: چین و آمریکا، جنگ اصلی؟
چطور یک نظام استبدادی به نام چین، توانست گوی سبقت را در اقتصاد، در تکنولوژی، در توان نظامی و در بسیاری دیگر از شاخصها، از تمام دنیا برباید و حالا به دنبال پشتسر گذاشتن قدرت اول دنیا، یعنی ایالات متحده باشد؟ واکنش آمریکا چیست؟ آیا ایران ما، مهرهای در صفحه شطرنجیاست که شاهان آن صفحه، چین و آمریکا هستند؟ تاریخ به ما چه میگوید؟ ما در این قسمت به این سوالات پرداختهایم.
اپیزود دویست و شصت و یکم: قویترین ارتش جهان
ما در این قسمت به سراغ تاریخچه نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا رفتیم، به این سوال پاسخ دادهایم که چرا این نیروی نظامی را قویترین در دنیا میدانند و همچنین به نکات آماری و جزیات قابل توجهی درباره این قوه قهری بزرگ پرداختیم.
اپیزود دویست و شصتم: مهمترین جنگهای ایران
ما در این قسمت رفتیم سراغ روایت حملات خارجیها به ایران، در طول تاریخ، از کهنترین روزگار تا به امروز و در کنار شما به این سوال پاسخ دادهایم که کدامیک از این قدرتهای مهاجم که به ایران حمله کردند، پیروز شدند و کدام یک شکست خوردند و هر کدام چرا؟
اپیزود دویست و پنجاه و نهم: تاریخچه نفوذ کا گ ب در ایران
در این قسمت رفتیم سراغ یکی از محبوبترین و در عین حال ناشناختهترین صفحات تاریخ کشورمون، یعنی تاریخ فعالیتهای کاگب در ایران. از پیش از انقلاب، تا روزی که اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید.
اپیزود دویست و پنجاه و هشتم: نقش غرب در تغییرات سیاسی ایران
روزهای آخر حکومت پهلوی دوم، سران چهارکشور غربی، در کنفرانسی که در تاریخ با نام جزیره گوادلوپ ماندگار شده است، جمع شدند و یکی از خروجیهای این جلسه این بود: «شاه ایران باید برود!» ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد که چرا این چند کلمه، از دهان رهبران غربی بیرون آمد؟ این کلمات چه تأثیری بر سرنوشت ایران داشت؟ و اساساً قدرتهای غربی چقدر بر تغییرات سیاسی ایران تأثیرگذارند؟
اپیزود دویست و پنجاه و هفتم: جنگ نفتکشها
وقتی در سیزدهم آذر 1363، هواپیماهای عراقی به بالا جزیره خارک آمدند اما به جای اینکه مثل همیشه مخازن نفت و اسکلههای این جزیره را بمباران کنند، از خارک عبور کرده و نفتکشی ایرانی که از ساحل دور میشد را هدف قرار دادند، جنگ نفتکشها آغاز شد. بزرگترین نبرد دریایی جهان، بعد از جنگ جهانی دوم، نبردی که پای آمریکا را هم به جنگ با ایران باز کرد. ما در این قسمت، از اولین جنگ ایران و آمریکا صحبت کردهایم.
اپیزود دویست و پنجاه و ششم: مردان ترامپ در پرونده ایران
مارکو روبیو، استیو ویتکاف، جرد کوشنر، جی دی ونس، و تمام مردانی که در حال حاضر، رای و نظرشان تعیین کننده سیاستهای ایالات متحده در خاورمیانه و مشخصاً در قبال ایران است. اینها چه کسانی هستند؟ چطور به جایگاه تصمیمسازی رسیدهاند و هر کدام چه نگاهی به ایران و روابط ایالات متحده با جمهوری اسلامی دارند؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ دادهایم.
اپیزود دویست و پنجاه و پنجم: کشتار معترضان میدان تیانآنمِن چین
در این قسمت رفتیم سراغ کشتار میدان تیانآنمن، اتفاقی که دولت چین آن را کلا سانسور کرده اما هر جای دنیا هر کس میخواهد راجع به حکومت کمونیستها بر چین بگوید حتما از این کشتار نام میبرد.
اپیزود دویست و پنجاه و چهارم: سِنتکام و ناوهای هواپیمابر آمریکا
سنتکام چیست؟ چرا جمهوری اسلامی سنتکام را در لیست تروریستی قرار داد؟ چرا کل ارتش آمریکا را در لیست تروریستی قرار نداد؟ ناو آبراهام لینکلن چیست و اساساً ناوهای هواپیمابر ایالات متحده کدامها هستند و چه ویژگیهایی دارند؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد.
اپیزود دویست و پنجاه و سوم: نلسون ماندلا
در این قسمت رفتیم سراغ یکی از مشهورترین چهرههای تاریخ قرن بیستم و یکی از مشهورترین نمادهای مبارزه و انقلاب بدون خشونت، نلسون ماندلا. ما به سراغ او رفتیم تا ببینیم او علیه چه چیزی مبارزه میکرد و چه شد که پیروز شد؟
اپیزود دویست و پنجاه و دوم: ما یک ملت هستیم
مورخ، دی خونین 1404 را به ملت ایران تسلیت عرض میکند و سعی میکند در این مفهوم، در مفهوم ملت و ملیگرایی یا همان ناسیونالیسم نازک شده و هم توضیح دهد که چه میشود که به یک جماعت، میگوییم ملت و هم توضیح دهد که ملیگرایی چه سویههای مثت و منفیای دارد؟
اپیزود دویست و پنجاه و یکم: تاریخ ونزوئلا، حقایق پنهان صعود تا سقوط
ما در این قسمت از ونزوئلا صحبت کردیم، کشوری که از پس سالها تحریم و تورم و اعتراضات مردمی و سایه جنگ، چندی پیش شاهد یک وضعیت عجیب بود. نیروهای ایالات متحده رئیسجمهور این کشور، نیکلاس مادرورو را در کاخ ریاستجمهوری بازداشت کردند! ما در این قسمت از سیمون بلیوار و ظهور ونزوئلا تا امروز و افتادن این کشور در چاه بحرانها گفتهایم.
اپیزود دویست و پنجاهم: آلبرت انیشتین
ما در این قسمت رفتیم سراغ زندگی خصوصی آلبرت انیشتین، یکی از مشهورترین و نمادینترن و تاثیرگذارترین دانشمندان معاصر جهان. دانشمندی که همواره در معرض طوفانهای سیاسی بود، اما این طوفانها مانع تاثیرگذاری او در جهان نشد.
اپیزود دویست و چهل و نهم: ظهور اشکانیان
ما در این قسمت رفتیم سراغ ظهور سلسله اشکانی که یکی از مهمترین سلسلههای پادشاهی تاریخ ایرانند. امروز از یک قرن مبارزه این خاندان برای سرنگونی پادشاهی بیگانه سلوکی و نقش اشکانیان در تاریخ کشورمان سخن گفتیم.
اپیزود دویست و چهل و هشتم: رضاخان، چطور رضاشاه شد؟
از شب 3 اسفند 1299 که رضای میرپنج در قامت فرمانده نیروهای قزاقِ کودتاچی پا به پایتخت گذاشت، تا 24 آذر 1304، یعنی درست صد سال پیش که بر سریر شاهی یکی از کهنترین تمدنهای تاریخ بشر نشست، او چه مسیری را طی کرد؟ چطور سیدضیا از سیاست اخراج شد اما او به سیاست وارد شد؟ ما در این قسمت از مورخ، قصد داریم در رابطه با این چهار سال صحبت کنیم و به پیچوخم شاه شدن رضاشاه بپردازیم.
اپیزود دویست و چهل و هفتم: داستان 16 آذر 1332
داستان 16 آذر چیست؟ 16 آذر 1332! چه شد که اینطور در تاریخ، به نام روز دانشجو ماندگار شد؟ چگونه شد که حالا خیابانی چسبیده به دانشگاه تهران، 16 آذر نام دارد؟ شریعت رضوی، قندچی و بزرگنیا چه کسانی بودند؟ اساساً جنبش دانشجویی در ایران چطور به وجود آمد و در ابتدا، چه روندی را طی کرد؟ در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد.
اپیزود دویست و چهل و ششم: امیر اسدالله علم
در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ امیر اسدالله علم و سیاستمداری بینظیر در تاریخ معاصر ایران صحبت خواهیم کرد. ما به این سوالات جواب خواهیم داد که علم چطور به جایگاهی یگانه در عصر پهلوی دوم رسید، چه ویژگیهایی داشت که تبدیل به محرم اسرار شاه شد، چطور این اسرار را برای ما باقی گذاشت و نهایتاً چه عاقبتی پیدا کرد؟
اپیزود دویست و چهل و پنجم: جان اف کندی
ما در این قسمت رفتیم سراغ یکی از محبوبترین رئیسجمهوران آمریکا در سطح جهان. جان اف کندی. کسی که تنها سه سال رئیسجمهور بود اما در همان سه سال کارهای بسیار بزرگی کرد.
اپیزود دویست و چهل و چهارم: ستارخان
ما در این قسمت رفتیم سراغ یکی از سلحشورترین مبارزان راه آزادی تاریخ ایران. قهرمانی که هم عیار بود، هم فرودست بود، هم کینه شخصی بر قلب داشت و هم نماد یک انقلاب اجتماعی بزرگ شد و از همان انقلاب خیانت دید! ستارخان. ما در این قسمت او را روایت خواهیم کرد.
اپیزود دویست و چهل و سوم: جاسوسهای مجاهدین خلق
ما در این قسمت رفتیم سراغ روایتی از پروژههای نفوذ که توسط سازمانی انجام شد که در تمام عمرش کشت و کشته شد. سازمان مجاهدین خلق. ما به شش روایت از مهمترین و تأثیرگذارترین نفوذهای این سازمان در سالهای ابتدایی پس از انقلاب پرداختیم.
اپیزود دویست و چهل و دوم: تاریخ انگلستان و بریتانیا
بعد از استقبال مخاطبان نازنین پادکست مورخ از پیشنهاد ساخت قسمتهایی با عنوان تاریخ کشورها، تصمیم به ساخت چنین قسمتهایی گرفتیم و اولین قسمت تاریخ کشورها را به تاریخ کشور انگلستان اختصاص دادیم از بدو تاسیس تا امروز. نوش گوشهاتون
اپیزود دویست و چهل و یکم: ضحاک ماردوش
در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ داستان ضحاک ماردوش. داستان تبدیل شدنش از یک انسان عادی به یک موجودی اهریمنی، به شاهی رسیدنش، حکومتش و برافتادنش. به ریشههای هزاران سالهی اسطوره ضحاک نیز خواهیم پرداخت که اگر از اصل داستان ضحاک شاهنامه هیجانانگیزتر نباشد، کم هیجانتر نیز نیست.
اپیزود دویست و چهلم: جنگ جهانی سوم
احتمال رخدادن جنگ جهانی سوم چقدره؟ ما در این قسمت برای رسیدن به پاسخ این سوال، ابتدا نگاهی مختصر میندازیم به وضعیت دنیا در آستانه دو جنگ جهانیِ قرن بیستم، بعد به سراغ تحلیل یکی از اندیشمندان مشهور سالهای اخیر، یوال نوح هراری درباره جنگ جهانی سوم میریم و در نهایت، آنچه او زمانی پیشبینی کرده رو با وضعیت امروز دنیا مقایسه میکنیم
اپیزود دویست و سی و نهم: تاریخ مهاجرت افغانستانیها به ایران
یک «شگفتی ایرانی» این توصیف گزارشگر مجله پناهندگان کمیساریای عالی امور پناهندگان بود در سال 1997 برابر با 1376از وضعیت مهاجران افغانستانی رد ایران. این گزارشگر نوشته اگرچه ایران کشوری «منزوی و کمتر شناختهشده» به نظر میرسد اما در میزبانی از پناهندگان یکی از سخاوتمندترین کشورهای جهان است. چرا؟ چون برخلاف بسیاری کشورهای دیگر افغانستانیها را مجبور به اسکان رد اردوگاهها
اپیزود دویست و سی و هشتم: کلئوپاترا
برای هیچ زنی از زنان تاریخ به اندازه کلئوپاترا آخرین فرعون مصر باستان، رمان و نمایشنامه و فیلمنامه نوشته نشده! ما در این قسمت از مورخ سراغ او رفتیم تا ببینیم راز محبوبیت او برای داستان نویسان و نمایشنامه نویسان چیست؟
اپیزود دویست و سی و هفتم: احمد کسروی
احمد کسرویِ تاریخ پژوه، احمد کسرویِ زبانشناس، احمد کسرویِ قاضی یا احمد کسرویِ مصلح اجتماعی؟ کدام یک از این شخصیتها، کاری کرد تا احمد کسرویِ مانده در تاریخ معاصر ما ترور شود و چرخه خشونتی به حرکت درآید که کسی توان متوقف کردنش را نداشته باشد؟ مگر او چه گفت؟ ما در این قسمت به سراغ زندگی احمد کسروی رفتیم.
اپیزود دویست و سی و ششم: کا گ ب، تاریخچه نهادهای امنیتی روسی
مردمان شوروی علاقه بسیاری به جکهای سیاسی داشتند. چون جک گفتن یکی از راههای مقابله با استرسه، جکهایی که به مردم کمک میکنه با چیزی کنار بیان که توان تغییرش رو ندارند. مردمان شوروی زیر سایهای از استرس و اضطراب دائمی زندگی میکردند، استرس و اضطرابی که عوامل زیادی داشت و یکی از عواملش نهادهای امنیتی شوروی بود، نهادهایی که مشهورترینش برای ما، نامش هست: کاگب! یک سازمان امنیتی مخوف و افسانهای که ب
اپیزود دویست و سی و پنجم: دیپلماسی یا جنگ؟ از وستفالیا تا برجام
بسیاری از اساتید حوزه روابط بینالملل یه تعریف کوتاه کلیشهای ولی بسیار گویا از دیپلماسی دارند. میگن: «دیپلماسی پایان جنگ است و پایان دیپلماسی، آغاز جنگ!» همین تعریف کوتاهه که انسان رو وابسته به فنونی از مذاکره کرده تا زیست بشری حفظ بشه. اما سوال، دیپلماسی از کی وارد زندگی ما انسانها شد؟ دیپلماسی چه جهانی رو برای ما ساخت؟ در چه برهههایی تونست جلوی جنگ رو بگیره یا به جنگها پایان بده؟ و آیا همیش
اپیزود دویست و سی و چهارم: آقامحمدخان قاجار
آقامحمدخان قاجار کسی که در قعر فلاکت، قربانی جنایتی به اسم اخته کردن شد و از دل اسیری و بیپدری و بیبرادری، توانست به قدر قدرتی تبدیل شود و چنان خون بریزد که اگرچه روزهای سیاهی در تاریخ ایران به یادگار بگذارد اما از طرفی ایران را باز هم از پس سالها یکپارچه کند. ما در این قسمت از او صحبت کردیم
اپیزود دویست و سی و سوم: رازهای پنهان پسران صدام حسین
پسر کوچک در سایه خود را برای ولیعهدی آماده میکرد و پسر بزرگ در بطن جامعه، برای اثبات توانمدیهای هولناکش دست به هر آنچیزی میزد که در ذهن بگنجد! عدی و قصی، پسران صدام حسین، از ابتدای زندگی برای خونخواری تربیت شده بودند، برای اینکه جا پای جای پدر بگذارند هر چند، گاهی از آنچه مطلوب پدر بود هم شرارتبارتر میشدند! ما در این قسمت به سراغ داستان پسران صدام رفتهایم.
اپیزود دویست و سی و دوم: وعده صادق و جنگ 33 روزه
در این قسمت رفتیم سراغ یکی از مشهورترین و تاریخسازترین جنگهای معاصر خاورمیانه، جنگ 33روزه میان ارتش اسراییل و حزبالله لبنان در نوزده سال پیش! رفتیم سراغ ریشهها، دلایل و نتایج این جنگ پر تلفات و پر خسارت و تاثیر آن بر خاورمیانه امروز.
اپیزود دویست و سی و یکم: ایران چطور بیآب شد؟
از روزگاری که داریوش بزرگ بر کتیبهاش حک کرد: «اهورامزدا کشورم را از دشمن، خشکسالی و دروغ محفوظ بدار» تا به امروز، آب همواره یک مسئله برای ما ایرانیان بوده. اما تمدن ما برای هزاران سال با چنین مسئلهای کنار آمده و آن را مدیریت کرده، هرچند در چند دهه اخیر، اوضاع و احوال آب در ایران ما به سمت یک فاجعه حرکت میکند. ما در این قسمت به سراغ تاریخ آب در ایران رفتهایم
اپیزود دویست و سیام: اسرار 5000 ساله شهرسوخته
اولین چشم مصنوعی تاریخ، اولین جراحی مغز تاریخ، اولین انیمیشن تاریخ، اولین تخته نرد تاریخ! اینها تیترهایی است که در ذهن هر مخاطبی با یک نام همراه میشود؛ «شهر سوخته». ما امروز به سراغ این محوطه باستانی کشورمان رفتیم و قصد داریم روایتی نوین از این بهشت باستانشناسی به شما مخاطبان نازنین پادکست مورخ ارائه دهیم.
اپیزود دویست و بیست و نهم: پشتپرده رسوایی مک فارلین
بیست و پنج می 1986 برابر با چهارم خرداد 1365 یه هواپیمای حامل هیئت مذاکره کنندهی آمریکایی که پاسپورت ایرلندی داشتن در فرودگاه مهرآباد به زمین نشست. در رأس این هیئت هم رابرت مکفارلین قرار داشت. او با هدایایی به ایران آمده بود و انتظار یک استقبال گرم و جوش خوردن مجدد رابطه از دست رفته بین دو کشور رو داشت. با این حال هیچ چیز آنطور که او دوست داشت پیش نرفت! مقامات ایرانی گفتند، از سفر این هئیت آمری
اپیزود دویست و بیست و هشتم: صاحبان بمب اتم چه کسانی هستند؟
ما در این قسمت رفتیم سراغ تاریخ کشمکش جهانی بر سر سلاحهای هستهای، رفتیم سراغ تلاش برخی کشورها برای دستیابی به این سلاح و تلاش بقیه کشورهای جهان برای جلوگیری از گسترش این سلاح
اپیزود دویست و بیست و هفتم: تاریخچه روابط ایران و روسیه
25 دسامبر 1991 برابر با 4 دی 1370 میخاییل گورباچف آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی استعفا داد و فرداش پارلمان شوروی رای به انحلال این اتحادیه داد و تموم شد. روسیه دیگه قدرت سیاسی و اقتصادی شوروی رو نداشت! یلتسین رئیسجمهور روسیه خیلی سعی میکرد با توسعه روابط اقتصادی خارجی، کشور ورشکستهش رو نجات بده اما کار خیلی سخت بود. ایران هم از پس یک انقلاب عجیب و غریب و یک جنگ نابرابر ویرانگر هشت ساله میخواست
اپیزود دویست و بیست و ششم: اِلی کوهن؛ اَبَر جاسوس اسرائیل
ما در این قسمت به سراغ داستان الی کوهن رفتیم، یکی از بزرگترین جاسوسهای موساد که تا قلب سیاسی سوریه نفوذ کرد و تاریخ خاورمیانه را تغییر داد.
اپیزود دویست و بیست و پنجم: رئیسعلی دلواری و دلیران ایران
«چه خبره اینجا؟ عزای حسینه که در راه حق شهید شد؟ عزای حسین با پول و برنج و روغن انگلیسیهای حقکش؟در مقابل ظلم سکوت میکنید اونوقت به عزای حسین میشینید. شرم نمیکنید؟» این دیالوگی بود از سریال دلیران تنگستان، دیالوگی که رئیسعلی دلواری، به عزاداران بوشهری میگه، به عزادارانی که در بوشهر اشغال شده به دست دشمن خارجی، به جای مبارزه، مراسم سینهزنی بوشهری رو به جا میآوردند. ایران اما نشون داده، هرچ
اپیزود دویست و بیست و چهارم: جمال عبدالناصر
«جمال عبدالناصر نه بر اثر سکته قلبی بلکه به دلیل قلب شکستهاش جان داد، قلبی که به خاطر شدت تاثر از شکست در جنگ شش روزه شکسته بود» این جمله رو انور سادات، جانشین ناصر درباره مرگ او گفته، درباره مرگ کسی که اگر چه رویای سیاسیش تحقق نیافت اما تأثیراتی که گذاشت که مدتها ادامه داشت و برخی از اون تأثیرات، هنوز هم پابرجاست. مثلاً جنبش عدم تعهد که ناصر یکی از پایگذارانش بود، از سال 1961 تا به امروز هنوز و
اپیزود دویست و بیست و سوم: تاریخچه استادیوم آزادی
دولت ایران برای میزبانی بازیهای آسیایی 1974 میلادی برابر با 1353 خورشیدی یک مجموعه ورزشی ساخت به نام مجموعه ورزشی آریامهر! آریامهر همانطور که به میدانید لقبی بود که مجلس شورای ملی در 24 شهریور 1344 خورشیدی به محمدرضا شاه پهلوی اعطا کرد و معنی آن هست «خورشید آریایی» یا مثلا «خورشید قوم آریایی». همین اسم را روی مجموعه ورزشی بازیهای آسیایی 1974 میلادی گذاشتند که کاملا مشخص است چه هدفی داشته. این م
اپیزود دویست و بیست و دوم: محمد جهانآرا
در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ یکی از نظامیان خودساخته کشورمان، کسی که بدون تحصیلات رسمی نظامی به فرماندهی رسید و بعد از کشته شدنش در راه وطن، به شهرتی حیرتانگیز و بینظیر رسید. محمد جهانآرا.
اپیزود دویست و بیست و یکم: خیام نیشابوری
بدون شک حکیم عمر خیام یکی از مشهورترین ایرانیان در سطح دنیاست اما اطلاعات رسمی راجع به زندگی او بسیار اندک است و همین اندک هم با شایعات دوستان و دشمنانش آمیخته شده و ما در این قسمت پرده شایعات را کنار میزنیم شاید خیام واقعی را بشناسیم
اپیزود دویست و بیستم: آقا خان نوری
آقاخان نوری روزی تبعید شد، روزی به صدارت رسید، روزی مجدداً تبعید شد و البته در تاریخ، نامش گرهخورد با به قتل رسیدن امیرکبیر و جدایی هرات از ایران. اما آیا واقعا او به همین میزان که در تاریخ از او یاد میشود، سیاه بود؟ در این قسمت ما به سراغ داستان زندگی میرزا آقا خان نوری رفتیم.همراه این اپیزود مورخ: عمارت صدراعظم آدرس: تهران- میدان توپخانه - روبروی خیابان صوراسرافیل - کوچه امام جمعه - عمارت صدرا
اپیزود دویست و نوزدهم: ابومسلم خراسانی
ما در این قسمت از مورخ به سراغ یکی از مشهورترین و در عین حال ناشناختهترین قهرمانان تاریخ ایران زمین رفتیم؛ ابومسلم خراسانی...
اپیزود دویست و هجدهم : اسرار ترورهای شاه
تو زمین فوتبال بهش میگفتیم ناصر فنر. بس که بازیکن بود لامصب. تو تیم آفتاب شهر بازی میکرد. فقیر بود. این اواخر ولی وضعش خوب شده بود انگار! منو میبرد چلوکبابی، هی لباس عوض میکرد. یه روزم اومد گفت میخوای شاهو ببینی؟ گفتم شاهو؟ آره که میخوام! گفت چند وقت دیگه شاه میاد دانشگاه تهران. بیا بریم. سه روز بعد یه دوربین انداخته بود گردنش و یه کارت خبرنگاری مال روزنامه پرچم اسلام هم گرفته بود دستش و منت
اپیزود دویست و هفدهم : تاریخچه روابط ایران و آمریکا
روزی ایرانیان فکر میکردند با کندن چاهی عمیق به آمریکا خواهند رسید و امروز و از پس گذشت بیش از دو قرن، بسیاری از ایرانیان به دنبال پر کردن چاه بیاعتمادی بین ایران و آمریکا هستند. ما در این قسمت به سراغ داستان ایران و آمریکا رفتیم، داستانی پر از عشق، سوءظن و نفرت!
اپیزود دویست و شانزدهم : غلامرضا تختی
با پول میشه ورزشکار قهرمان تربیت کرد، با برنامهریزی و استخدام مربیان دانشمند و پزشک ورزشی و ساختن باشگاههای مجهز میشه از استعدادهای نوجوان، ورزشکارانی ساخت که مدالهای جهانی و المپیک را درو کنند. اما با هیچ پولی، با هیچ برنامهریزیای، با هیچ امکاناتی نمیتوان اسطوره ساخت! اسطوره خودش خودش رو میسازه. یک قهرمان مدالآور، یک هنرمند نابغه و معروف، یک سیاستمدار خبره و توانا، اگر خودش ویژگیهای یک
اپیزود دویست و پانزدهم : نیکلا تسلا
سال 1892 میلادی یک خبر مثل بمب در آمریکا صدا کرد، توماس ادیسون ورشکست شد و عصر نابغه ای جدید فرا رسید. یک دانشمند تاریخ ساز ادیسون رو شکست داد. نام او نیکلا تسلا بود. او سازنده جهان نوین شد.
اپیزود دویست و چهاردهم : عجایب هفتگانه
ما در این قسمت رفتیم سراغ عجایب هفتگانه. به سراغ یک کتاب راهنمای گردشگری باستانی رفتیم که تا به امروز هم از شهرتش کم که نشده هیچ، بر اون اضافه هم شده!
اپیزود دویست و سیزدهم : ایران در شاهنامه
در چند از قسمت از پادکست مورخ به تناسب موضوع به کتاب ارجمند و گرانسنگ شاهنامهی فردوسی استناد و اشاره کردیم. همین استنادات انگیزهای شد که یک قسمت ویژه به شاهنامه بپردازیم و از شاهنامه بگوییم. مخاطبان نازنین مورخ هم از این پیشنهاد استقبال کردند و انگیزه ما چند برابر شد. برای شروع شاهنامه خوانی، موضوعی را انتخاب کردیم که برای خود ما بسیار هیجان انگیز بود و امیدواریم مورد پسند شما نازنیان نیز باشد.
اپیزود دویست و دوازدهم : تاریخ نوروز
یک بار دیگر نوروز فرا رسید و ایران غرق شادی و سرور شد. نه تنها ایران که بسیاری کشورهای دیگر. به همین مناسبت در این قسمت از پادکست مورخ به سرگذشت نوروز پرداختیم از کهنترین روزگاران تا به امروز. بفرمایید بریم در دل تاریخ نوروز!
اپیزود دویست و یازدهم : داستان 50 سال نفت ایران؛ از انقلاب تا تحریم و بابک زنجانی
خیلی از تحلیلگران معتقدند نفت یکی از عوامل موثر در مسیر انقلاب بود. از پس انقلاب هم کماکان ایران و نفتش در مرکز یک چالش بیپایان قرار داشتند و دارند. حالا سالهاست که نفت ایران با کلمه «تحریم» در امتداد هم هستند. تحریمی که امثال بابک زنجانی را خلق کرده، پوست گوسفند فروشی که نفت فروش شد. ما در این قسمت از این کاسب تحریم صحبت کردهایم.
اپیزود دویست و دهم : فرخ رو پارسا | اولین وزیر زن، پشتیبان شاه، امیدوار به انقلاب و قربانی آن
«نظر به پیشنهاد جناب امیرعباس هویدا، نخست وزیر، به موجب این دستخط، جناب دکتر اسفند فرّخرو پارسای را به سمت وزیر آموزش و پرورش منصوب و مقرر میداریم که در انجام وظایف محوله اقدام نمایند.» با این حکم محمدرضا شاه، اولین وزیر زن منصوب شد. فرخرو پارسا، زنی که در مسیر مادرش، یعنی اولین زن روزنامهنگار تبعیدی ایران رو رفت و به خیلی از اولینها دست پیدا کرد و البته، جونش رو پای این اولین بودن، پای این خ
اپیزود دویست و نهم : روابط پیچیده ایران و عربستان | نفت، مذهب، سیاست
تاسیس کشور پادشاهی عربستان سعودی تقریبا همزمان بود با تاجگذاری رضاشاه پهلوی. روابط ایران و عربستان از همان زمانها آغاز و تا امروز فراز و نشیبهای زیادی را طی کرده و ما در این قسمت تاریخ روابط دو کشور را از آغاز تا به امروز بررسی کردیم.
اپیزود دویست و هشتم : داستان یعقوب لیث صفاری | دشمن اسلام یا خدمتگزار خلیفه؟
میگویند بعد از فتح نیشابور به یعقوب لیث صفاری خبر رسید مردم نیشابور میگویند او عهد و منشور امیرالمؤمنین ندارد و خارجی است، پس یعقوب مردم را در مسجد جمع کرد و شمشیرش را نشان داد و گفت: «امیرالمؤمنین را به بغداد نه این تیغ نشانده است؟» گفتند: «بلی.» گفت: «مرا نیز بدین جایگاه همین تیغ نشاند.» او با همین روحیه سیستان و فراتر از سیستان را فتح کرد. ما در این قسمت به سراغ او رفتهایم.
اپیزود دویست و هفتم : مستندات و شایعات درباره قحطی بزرگ ایران
در سرتاسر جاده ها کودکان لخت دیده میشوند که فقط پوست و استخوان اند. قطر ساقهایشان بیشتر از سه اینچ نیست و صورتشان مانند پیرمردان و پیرزنان هشتاد ساله، تکیده، زار و نزار و چروکیده است. همه جا کمبود دیده میشود و مردم ناگزیرند علف و یونجه بخورند و حتی دانه ها را از سرگین سطح جاده ها جمع کنند تا نان درست کنند در همدان چندین مورد دیده شد که گوشت انسان میخورند و دیدن صحنه درگیری کودکان و سگها بر سر جسد
اپیزود دویست و ششم : چه کسانی انقلاب57 را پیشبینی کرده بودند؟ | صدایی که شنیده نشد
اردیبهشت 1354، همایشی در شیراز برگزار شد برای بررسی نتایج اولین پروژه افکارسنجی ایران در سطح ملی. پروژهای که نتایجش گواه این بود که ما با یک جامعه ملتهب طرفیم. چرخ توسعه اقتصادی به جلو میچرخه و چرخ توسعه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی به عقب. ما در این قسمت به بررسی نتایج این افکارسنجی پرداختیم و توضیح دادیم که ایران دهه 50 چطور درگیر توسعه نامتوازن بود!
اپیزود دویست و پنجم : عباس شهریاری | داستان مرموز بزرگترین جاسوس ساواک
نامش در شناسنامه عباسعلی شهریارینژاد بود، در بین فعالان سیاسی به عباس شهریاری شناخته میشد اما در اسناد ساواک اسامی مختلفی داشت، مسعود، اسلامی، جوادی، آقای مهندس، شاهین، سهیل طاهری و از همه مهمتر، مرد هزار چهره! لقبی که هم ساواکیها از سر رِندی برای او میپسندیدند، هم مخالفان شاه از سر کینه او را با این لقب به یاد میآوردند. ما در این قسمت به سراغ داستان بزرگترین جاسوس سازمان اطلاعات و امنیت حک
اپیزود دویست و چهارم : جنبش نسل زد هنگ کنگ | یک جنبش اعتراضی تکنولوژیک
«ذهنتان را خالی کنید. بی فرم و بی شکل شوید، همچون آب. آب را که در فنجان میریزید، به شکل فنجان در میآید و در بطری که میریزید به شکل بطری. اگر در قوری که بریزید قوری میشود. آب میتواند جریان داشته باشد، میتواند در هم بکوبد. مثل آب باش دوست من.» این جملات از بروسلیه، بازیگر مشهور هنگکنگی-آمریکایی. جملاتی که الهام بخش نسلی از جوانان هنگکنگ شد برای شکل دادن به یک جنبش، جنبشی بی شکل مانند آب، جن
اپیزود دویست و سوم : زندگینامه ترامپ، از شاهراه تجارت تا پستوهای کاخ سفید
نوامبر 2016 میلادی، بخش بزرگی از مردمان آمریکا به ترامپ رأی دادند، مردمانی که بخشیشون شیفته شعارهای ترامپ، سبک زندگی ترامپ و بیباکی و جسارتش بودند. او از کجا اومد؟ چطور تبدیل شد به یک تاجر موفق و مشهور و نماد رویای آمریکایی؟ چطور تبدیل شد به یک سیاستمدار؟ ما در این قسمت از مورخ به این سوالات پاسخ دادیم.
اپیزود دویست و دوم : کریم خان زند
کریم خان زند، کسی که یک نظامی توانمند و پر ابهت بود ولی دستاورد اصلی زندگی او آبادگری بود. کریمخانی که تا جایی که لازم بود جنگید اما بلد بود کی دست از جنگ بکشه. ما از حکمرانی صحبت میکنیم که نامش در تاریخ به نیکی مونده اما، مثل هر آدم دیگهای نقاط سیاهی هم در دوران اثرگذاریش بر تاریخ داره.
اپیزود دویست و یکم: محمد علی فروغی، سیاستمدار حکیم
فروغی هم در جریان مشروطه و هم در به قدرت رسیدن رضاشاه و محمدرضا شاه نقش ایفا کرده، در اقدامات اصلاح گرانه رضا شاه همکاری داشته. دو تا جنگ جهانی دیده و کشور رو در حساسترین شرایط جنگ جهانی دوم اداره کرده. خلاصه که به عنوان یه سیاستمدار تجربه های مهمی داشته، کارهای مهمی کرده، حسابی سرد و گرم چشیده. دقیقترش اینه که به عنوان سیاستمدار در مهمترین رویدادهای تاریخی ایران یعنی انقلاب مشروطه، سلطنت رضا شاه
اپیزود دویستم: سوریه اسد چطور سقوط کرد؟
در این قسمت از محور مقاومتی خواهیم گفت که از پس حمله آمریکا به عراق گسترش یافت، با چالشهای درونی مواجه شد، جنگید و نهایتاً با سقوط یکی از مهمترین پایههای خودش روبرو شد. ما از مسیر بیست و چند ساله اتحادی صحبت خواهیم کرد که به محور مقاومت مشهور شد و البته از خلاء سوریه اسد در این محور مقاومت خواهیم گفت.
اپیزود صد و نود و نهم : تاریخچه شکل گیری محور مقاومت
داستان محور مقاومت، از پس حمله آمریکا به عراق وارد فاز جدیدی شد. فازی که برای بیش از بیست و یک سال پر از فراز و نشیب بود تا به امروز، امروزی که بشار اسد سقوط کرده و یک نقطه عطف دیگر برای محور مقاومت رقم خورده. ما در این قسمت از محور مقاومت خواهیم گفت، از مسائل درونی آن تا امروز و محور مقاومتِ پسا اسد!
اپیزود صد و نود و هشتم: واترگیت، رسوایی بزرگ
رسوایی واترگیت نیکسون رو از قدرت برکنار میکنه و برای جامعه آمریکا یه شوک تمام عیار میشه. بعد از اون دیگه سیاستمداران به افراد غیرقابل اعتماد تبدیل میشن که دروغ میگن و از قدرتشون برای منافع شخصی شون سواستفاده میکنن.
اپیزود صد و نود و هفتم: اسکندر مقدونی، قدرتمندترینِ انسانها
اسکندر احتمالاً قدرتمندترین انسانی بوده که بشر در همه تاریخ به چشم دیده. کسی که در تمام نبرها پیروز بود، در تمام نبردها در رأس ارتشش بود و اگرچه با دشمنانش بیرحم و سنگدل بود اما با لشکریانش بینهایت مهربان بود. اگر کسی از یارانش زخمی میشد، خود او زخمش رو تیمار میکرد و اگر کسی از یارانش کشته میشد، برای انتقامش تا توان داشت، خون میریخت
اپیزود صد و نود و ششم: بازجوهای ساواک، سرنوشتی از فرار، خودکشی و اعدام
ساواک در تمام طول دوره فعالیتش کوشید که جلوی انقلاب رو بگیره اما در نهایت انقلاب شد و اون چیزی که در کارنامه این نهاد موند شکنجه بود و بازجوهایی رو هم پرورش داد که همگی سرنوشت های تلخی داشتن. اما شاید مهمتر از پایان زندگی، اون ابتذال شریه که در کل زندگی اینها حضور ابلیس وار داشت
اپیزود صد و نود و پنجم: محمد بن زکریای رازی، کاشف ملحد الکل
ابوبکر محمد بن زكريا بن يحيى رازی پدر داروسازی و شیمی، کاشف الکل، اسید سولفوریک و نفت سفید و چند مادۀ دیگر، کیمیاگر، داروساز، پزشک و فیلسوف و شاعر و نوازنده که معروف بوده به یگانه عصر، جالینوس عرب، و طبیب مسلمانان. و های زیادی درباره زکریای زیادی هست. او خیلی چیزها بوده یه حکیم به تمام معنا بوده
اپیزود صد و نود و چهارم: ملکه کاترین، زنی که عامل بزرگترین قتل عام مذهبی تاریخ بود
کاترین دومدیسی، زنی بود که حدود چهل سال چهره اصلی سیاست در فرانسه بود و قضاوت تاریخی درباره اش اینه که او بی رحم بود و از خونریزی ابایی نداشت، برای مقاصد شخصی آدم میکشت حتی عزیزانش رو و از اون بدتر، برای مقاصد شخصی جنگ مذهبی به راه انداخت. بالزاک نویسنده معروف فرانسوی درباره خانم کاترین گفته که «این زن، بی مکر و حیله نمیتوانست زندگی کند و حکومت او بر ایجاد نفاق و اختلاف و تحریک و فتنه استوار بود
اپیزود صد و نود و سوم: ابوالحسن بنیصدر، رئیسجمهوری که حذف شد
بررسی همه ابعاد زندگی بنی صدر، قطعاً نیاز به کلی تحقیق و پژوهش و چندین و چند پادکست داره! فقط نظرات اقتصادیش میتونه نشون بده که چطور تلفیق اقتصاد چپ با نگاه اسلامی، تبدیل شد به ریل اصلی اقتصادی بعد از انقلاب اسلامی. اما با این حال، احتمالاً عجیبترین مسئله در رابطه با بنیصدر برای نسل جوون این باشه که چطور یک نفر با محبوبیتی مثال زدنی میتونه رئیسجمهور بشه ولی به سرعت هم به فراموشی سپرده بشه. بن
اپیزود صد و نود و دوم: داستان حقیقی مهاجرت آریاییان
آدولف هیتلر در کتاب «نبرد من» از برتری قوم آریا نوشت و وقتی به قدرت رسید تمام سعیش رو کرد تا آنانی که گمان میکرد آریایی اصیل هستند رو به سروری دنیا برسونه. اما سوال! این نژاد آریایی چیه؟ آریاییها که بودند و چه کار کردند؟
اپیزود صد و نود و یکم: تاریخچه پیدایش عربستان سعودی
ما در این قسمت از مورخ و در دقایق آتی به سراغ مردی رفتیم که از «هیچ» یک کشور ساخت! مردی که با نیروی اراده و پشتکار و هوشمندی و قاطعیت بیرحمانه و سلاح انگلیسی، چند سرزمین را به هم دوخت و کشور جدیدی تأسیس کرد که تا پیش از آن هرگز وجود نداشت. عربستان سعودی! او که بود؟ رمز موفقیتش چه بود؟ آیا توپ و تفنگ انگلیسی برای موفقیتش کافی بود؟ با ما همراه باشید تا به این سؤالها پاسخ دهیم.
اپیزود صد و نودم: تاریخچه هواپیمایی ملی ایران
در پنجم اسفند ۱۳۴۰ دو شرکت ایرینین ایرویز و پرشین ایرسرویسز با هم ادغام میشن و شرکت هواپیمایی ملی ایران رو شکل میدن. هواپیمایی ملی ایران به اختصار هما نام میگیره و اسم بین المللیش هم میشه ایران ایر. اما اولین هواپیماها کی بر فراز ایران دیده شدند؟ سرنوشت هما تا به امروز چگونه رقم خورده؟ ما در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ داستان ایران ایر یا همون هواپیمایی هما...
اپیزود صد و هشتاد و نهم : وایکینگها، سازندگان جهان امروز
مردمان دور از تمدن بشری، حمله کنندگان به شرق و غرب، از مازندران تا آمریکا، غارتگرانی که از دریا میآمدند و بی هیچ ترسی، وحشت در دل تمام اروپا میافکندند. پیروان اصل بقای اصلح، سازندگان کشتی و سلاح از آهن و چوپ، موسسان کشورها، از روسیه تا انگلیس. بنا کنندگان اولین پارلمانها. وایکینگها چه کسانی بودند؟ از کجا آمدند و به کجا رفتند و چه تأثیری بر تاریخ بشر گذاشتند؟ ما در این قسمت از وایکنگها صحبت کر
اپیزود صد و هشتاد و هشتم : معمای کودتای نوژه، شکست یک طرح بینقص
کودتای نوژه ساختاری به شدت عجیب و منظم داشت. هر عضو کودتا فقط با یک مافوق و دو زیردست ارتباط داشت. هیچکس نمیدونست چه کسایی عضو حلقه کودتا هستند. اگر شخصی از بالادست کنار میکشید تمام زیرشاخههاش ناشناس میموندن. چطور کودتایی با این نظم و ترتیب شکست خورد؟ ساموئل هانتینگتون، اندیشمند سیاسی مشهور آمریکایی میگه کودتاها معمولاً موفق نخواهد شد مگر در دو حالت. یا باید فعالان سیاسی یک جامعه کمشمار باش
اپیزود صد و هشتاد و هفتم : تاریخ احزاب ایالات متحده، چرخشهای تاریخی جمهوریخواهان و دموکراتها
ما در این قسمت رفتیم به سراغ تاریخچه تحزب در آمریکا و بالا و پایین و چپ و راست شدنهای دو حزب دموکرات و جمهوریخواه رو بررسی کردیم.
اپیزود صد و هشتاد و ششم : عبدالحسین تیمورتاش، تاجبخشِ رضاشاه پهلوی
تیمورتاش در دورههای ششم تا هشتم مجلس شورای ملی همزمان با وزارت دربار، نماینده نیشابور در مجلس شورای ملی بود، بدون اینکه حتی یه بار به مجلس بره. وقتی مجلس نهم شروع شد اما داستان تغییر کرده بود! اسفند 1311، کمی قبل از اینکه دستور بازداشت تیمورتاش قدرقدرت صادر بشه، اعتبارنامه تیمورتاش توسط مجلس رد شد! کمی قبل از اون هم شاه، تیمورتاش رو از وزارت دربار برکنار کرده بود! بعد هم زندان و مرگ... باور پذیر
Recommended
1490 Doom - Lore Series Podcast
15 MINS OF FAME
15 Minute Mysteries: The Deep Dive
15 minutes de grâce et de vérité
15 Minutes of Infamy
15 Minutes with Jesus: Christian Meditation, Guided Prayer, Bible Study, Emotional Healing, Devotional, Hear God’s Voice
180Podcast.
1856 Podcast-YMCA of South Hampton Roads
1984
1984, by George Orwell
19 Keys Presents High Level Conversations
19 Observations on mining and refining of critical minerals
