MovarekhPodcast احمدهاشمی
ما در پادکست مورخ، هر بار یکی از پازل‌های تاریخ جهان را کنار هم می‌گذاریم... نوش گوش‌هایتان!
Episodes
اپیزود دویست و هشتاد و سوم: اقتصاد انقلاب می‌کند؟
2011 میلادی سالی بود که مردمان معترض به وضعیت اقتصادی در نیویورک آمریکا و قاهره مصر به خیابان‌ها آمدند. هر دو ملت معترض، به وضعیت معشتشان اعتراض داشتند اما در یکی نظام سیاسی سقوط کرد و در یکی، براندازی رخ نداد! چرا؟ چه چیزی این تفاوت را رقم زد؟ و اساساً آیا نسبتی بین بحران‌های اقتصادی و تغییرات سیاسی، از جمله فروپاشی یا انقلاب وجود دارد؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ داده‌ایم.
اپیزود دویست و هشتاد و دوم: بدلِ دیکتاتورها
وقتی به تاریخ رجوع کنیم، می‌بینیم چه بسیار قدرتمندانی وجود داشته‌اند که افرادی را در کنار خودشان داشته‌اند که از قضای طبیعت، ظاهرشان، صدایشان و حتی رفتارشان با آن‌ها مو نمی‌زده و نتیجه، آن‌ها را به استخدام خود درآوردند تا نقش بدلشان را ایفا کنند. این بدل‌ها در طول تاریخ، چه کارکردی برای قدرتمندان داشته‌اند و کدام قدرتمندان تاریخ از بدل استفاده کرده‌اند؟
اپیزود دویست و هشتاد و یکم: نسل‌کشی ارامنه
ما در این قسمت به یکی از خونبارترین وقایع تاریخ معاصرمان خواهیم پرداخت، آن‌چه ارامنه، نسل‌کشی ارمنیان نامش نهاده‌اند و ترکیه‌ای‌ها آن را نسل‌کشی نمی‌دانند. ما از این خواهیم گفت که ارمنی‌ها چه کسانی بودند و در طول جنگ جهانی اول، دولت عثمانی چه بر سرشان آورد و البته به ادعای ارمنستان و ترکیه در باره این واقعه تلخ تاریخی خواهیم پرداخت.
اپیزود دویست و هشتادم: قائم مقام فراهانی
شفیعی کدکنی معتقد است بعد از سعدی، بزرگترین نثر فارسی از آن اوست، اویی که شاعری زبردست هم بود، استاد بی‌بدیل خطاطی بود و سیاستمداری بود خاکستری، اما نخبه که وقتی به نظر می‌رسید در اوج قدرت است، به دست استبداد محمدشاهی کشته شد. ما در این قسمت از او سخن گفته‌ایم، از سید ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی.
اپیزود دویست و هفتاد و نهم: پشت پرده روابط ایران و چین
ایران درگیر جنگی فرسایشی با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل است و چین، به عنوان یکی از شرکای استراتژیک ایران شناخته میشود. کمک چین به ایران در این جنگ چه بود؟ چرا زمانی در خیابان‌های ایران، معترضانی شعار «مرگ بر چین» سر می‌دادند؟ طرح شراکت جامع راهبردی 25 ساله ایران و چین چه بود و چه شد؟ اساساً روابط بین ایران و چین چه تاریخی دارد؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ داده‌ایم.
اپیزود دویست و هفتاد و هشتم: تاریخچه موساد
تاریخ اسرائیل، تاریخی است سراسر نبرد، و اصلی‌ترین ابزار اسرائیل برای این نبرد تمام وقت، ارتش و البته دستگاه‌های امنیتی اسرائیل، هستند؛ موساد، آمان، شین‌بت. ما در این قسمت به سراغ تاریخ نهادهای امنیتی و نظامی رفته‌ایم و به این سوالات پاسخ داده‌ایم که نهادهای امنیتی و نظامی اسرائیل چطور به وجود آمدند و در طول تاریخ، با چه چالش‌هایی مواجه شدند.
اپیزود دویست و هفتاد و هفتم: تاریخ ترکمنستان
«فروتنی، صداقت، ایمان به خدا، عدالت، وحدت، تلاش برای کسب حلال، برخورداری از فضیلتهای روحی، داشتن امید به آینده، برخورداری از فرهنک غنی، کسب علم و همچنین عشق به وطن و ملت ازجمله مکارم اخلاقی است که همواره باید در قلب ترکمن زنده و پایدار باشد.» این جمله‌ای مشهور از جلد اول کتاب روحنامه، اثر صفر مراد نیازوف اولین رئیس جمهور کشور ترکمنستان بود. کتابی که از طرف حکومت مقدس خوانده شده، کتابی که از تاریخ
اپیزود دویست و هفتاد و ششم: حزب توده بعد از انقلاب 57
مواجهه حزب توده با انقلاب اسلامی چه بود؟ چطور یک جریان کمونیستی توانست مدتی در کنار اسلام‌گراها نفس بکشد؟ چه کرد که بسیاری از مخالفان جمهوری‌اسلامی کارنامه بعد از انقلاب این حزب را به شدت نقد می‌کنند؟ سرنوشت این حزب چه شد؟ چطور نتوانست در فضای سیاسی جدید باقی بماند؟ ما در این قسمت به سراغ داستان حزب توده، از انقلاب 1357 تا روزی که به زوال رسید، رفته‌ایم.
اپیزود دویست و هفتاد و پنجم: شاه عباس کبیر
ما در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ یکی از مشهورترین و محبوبترین شاهان تاریخ ایران یعنی شاه عباس کبیر صفوی تا ببینیم او چه ایرانی تحویل گرفت و چه ایرانی تحویل داد.
اپیزود دویست و هفتاد و چهارم: حوثی‌های یمن
ما در این قسمت رفیتم سراغ حوثی ها. حوثی‌هایی که در حال جنگیدن با داخل و خارج از کشوری هستند که آن کشور، یعنی یمن، هر بحرانی که قابل تصور است را تجربه کرده! چه شد که تاریخ یمن سراسر بحران و فاجعه‌ست؟ چه شد که سر و کله حوثی‌ها در یمن پیدا شد و چه شد که یمن و حوثی‌هایش از پس بحران‌های تو در تو دوام آورده‌اند؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد.
اپیزود دویست و هفتاد و سوم: نسل‌کشی قوم هَزاره
در این قسمت رفتیم سراغ موضوع نسل‌کشی قوم هزاره در اواخر قرن نوزده میلادی و دنباله آن نسل‌کشی که به صورت تبعیض مذهبی و تبعضی نژادی تا همین امروز با قدرت ادامه حیات می‌دهد.
اپیزود دویست و هفتاد و دوم: عملیات فروغ جاویدان
عملیات فروغ جاویدان چه بود؟ چه شد که مسعود رجوی و مجاهدین خلق تصمیم به انجام این عملیات گرفتند؟ نتیجه این عملیات چه شد؟ عملیات مرصاد چه بود و چگونه انجام شد؟ سرنوشت سازمان مجاهدین خلق از پس فروغ جاویدان چه شد؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد
اپیزود دویست و هفتاد و یکم: محمود اسکندری
ما در این قسمت رفتیم سراغ زندگی سرهنگ خلبان محمود اسکندری، خلبانی که سخت‌ترین و ناممکن‌ترین عملیات‌ها را انجام داد اما تلخ‌ترین سرنوشت را پیدا کرد.
اپیزود دویست و هفتادم: جنگ ویتنام، 49 سال مذاکره
در این قسمت رفتیم سراغ یکی از خونبارترین جنگ‌های قرن بیستم که هیمنه ابرقدرتی ایالات متحده آمریکا را در هم شکست. جنگی که برای آمریکایی‌ها هشت سال بود ولی برای ملت ویتنام چهل و نه سال طول کشید.
اپیزود دویست و شصت و نهم: احمد الشرع، داستان عجیب یک جهادی
حاکم کنونی سوریه، چطور از عضویت در داعش، به ضدیت با داعش رسید؟ چطور از پس یازده سال جنگ و ناتوانی در ساقط کردن بشار اسد، طی یازده روز توانست چنین کند؟ او چطور از احمد الشرع تبدیل به ابومحمد الجولانی شد و چطور دوباره تبدیل به احمد الشرع شد؟ حکومت امروز او با چه چالش‌های مواجه است؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ داده‌ایم.
اپیزود دویست و شصت و هشتم: ریشه‌های فکری داعش
وقتی بهار عربی با شعارهای دموکراسی‌خواهانه سراسر جهان اسلام سنی را در نوردید، بسیاری امید داشتند که این پایان بینادگرایی اسلامی است اما، از دل همین جنبش، پدیده‌هایی مانند داعش زاده شدند! چیست این بنیادگرایی که گویی ریشه در خاک خاورمیانه دارد و آیا تنها مختص مذهب اهل سنت و اساساً دین اسلام است یا در بین سایر باورها و ایدئولوژی‌ها هم وجود دارد؟ ما در این قسمت نگاهی تاریخی انداخته‌ایم به مفهوم بنیادگ
اپیزود دویست و شصت و هفتم: شکوه ایران با داریوش کبیر
داریوش کبیر هخامنشی، بر کتیبه‌ای که در مقبره‌اش نسبت شده نوشته است: اهورامزدا کشورم را از جنگ، خشکسالی و دروغ پاس دارد. ما در این قسمت بر کارنامه کاری او تمرکز کردیم و به این سوال پاسخ داده‌ایم که او، خود برای اینکه سایه این سه شر از سر کشورش برداشته شود، چه کرده است؟
اپیزود دویست و شصت و ششم: تاریخچه روابط اعراب و اسرائیل
چطور ممکن است اعرابی که دهه‌ها جنگ هویتی با اسرائیل را پشت سر گذاشته‌اند، حالا و در کنار اسرائیل و در یک جبهه بجنگند و آیا واقعا اینطور است؟ آیا در برابر جمهوری اسلامی یک جبهه واحد قرار دارد؟ روابط اعراب و اسرائیل و البته روابط بین کشورهای عربی با هم طی سال‌های اخیر چطور پیش رفته است؟ ما در این قسمت به دل تاریخ رفتیم تا به جواب این سوال نزدیک شویم که؛ چه خبره؟
اپیزود دویست و شصت و پنجم: تاریخچه جنگ‌های ایالات متحده آمریکا
ما در این قسمت رفتیم به سراغ تاریخچه جنگ‌های ایالات متحده آمریکا، از لحظه‌ای که این کشور برای استقلالش دست به اسلحه برد، شروع کردیم و به امروز رسیدیم، امروز که اسم ایران ما به عنوان کشوری که ایالات متحده با آن در جنگ است، در رسانه‌ها مطرح شده است و به این سوالات پاسخ داده‌ایم که آمریکا چند بار جنگیده است؟ هر بار برای چه جنگیده است؟ و در کدام جنگ‌ها موفق بوده و در کدام نه؟
اپیزود دویست و شصت و چهارم: مارشال تیتو
از دل بلوک شرق، فردی سربرآورد که با همگان متفاوت است! آیا بود؟ آیا تیتو متفاوت با بقیه رهبران کمونیست دنیا بود؟ او چطور قدرت گرفت؟ چه چیزی به او این قدرت را می‌داد که روبروی استالین بایستد؟ نتیجه اعمالش چه شد؟ ما در دقایق پیش رو از مارشال یوسیپ بروز تیتو صحبت می‌کنیم، از لیبرال‌ترین کمونیست دنیا...
اپیزود دویست و شصت و سوم: نبرد پرل هاربر
در این قسمت رفتیم سراغ یکی از نبوغ‌آمیزترین و سرنوشت‌سازترین عملیات‌های جنگی تاریخ بشریت: حمله ژاپن به پایگاه نظامی آمریکا در پرل‌هاربر. رفتیم سراغ ریشه‌ها و نتیجه‌های این تصمیم دیوانه‌وار ژاپن.
اپیزود دویست و شصت و دوم: چین و آمریکا، جنگ اصلی؟
چطور یک نظام استبدادی به نام چین، توانست گوی سبقت را در اقتصاد، در تکنولوژی، در توان نظامی و در بسیاری دیگر از شاخص‌ها، از تمام دنیا برباید و حالا به دنبال پشت‌سر گذاشتن قدرت اول دنیا، یعنی ایالات متحده باشد؟ واکنش آمریکا چیست؟ آیا ایران ما، مهره‌ای در صفحه شطرنجی‌است که شاهان آن صفحه، چین و آمریکا هستند؟ تاریخ به ما چه می‌گوید؟ ما در این قسمت به این سوالات پرداخته‌ایم.
اپیزود دویست و شصت و یکم: قوی‌ترین ارتش جهان
ما در این قسمت به سراغ تاریخچه نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا رفتیم، به این سوال پاسخ داده‌ایم که چرا این نیروی نظامی را قوی‌ترین در دنیا می‌دانند و همچنین به نکات آماری و جزیات قابل توجهی درباره این قوه قهری بزرگ پرداختیم.
اپیزود دویست و شصتم: مهمترین جنگ‌های ایران
ما در این قسمت رفتیم سراغ روایت حملات خارجی‌ها به ایران، در طول تاریخ، از کهن‌ترین روزگار تا به امروز و در کنار شما به این سوال پاسخ داده‌ایم که کدامیک از این قدرت‌های مهاجم که به ایران حمله کردند، پیروز شدند و کدام یک شکست خوردند و هر کدام چرا؟
اپیزود دویست و پنجاه و نهم: تاریخچه نفوذ کا گ ب در ایران
در این قسمت رفتیم سراغ یکی از محبوبترین و در عین حال ناشناخته‌ترین صفحات تاریخ کشورمون، یعنی تاریخ فعالیت‌های کا‌گ‌ب در ایران. از پیش از انقلاب، تا روزی که اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید.
اپیزود دویست و پنجاه و هشتم: نقش غرب در تغییرات سیاسی ایران
روزهای آخر حکومت پهلوی دوم، سران چهارکشور غربی، در کنفرانسی که در تاریخ با نام جزیره گوادلوپ ماندگار شده است، جمع شدند و یکی از خروجی‌های این جلسه این بود: «شاه ایران باید برود!» ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد که چرا این چند کلمه، از دهان رهبران غربی بیرون آمد؟ این کلمات چه تأثیری بر سرنوشت ایران داشت؟ و اساساً قدرت‌های غربی چقدر بر تغییرات سیاسی ایران تأثیرگذارند؟
اپیزود دویست و پنجاه و هفتم: جنگ نفتکشها
وقتی در سیزدهم آذر 1363، هواپیماهای عراقی به بالا جزیره خارک آمدند اما به جای اینکه مثل همیشه مخازن نفت و اسکله‌های این جزیره را بمباران کنند، از خارک عبور کرده و نفتکشی ایرانی که از ساحل دور می‌شد را هدف قرار دادند، جنگ نفتکشها آغاز شد. بزرگترین نبرد دریایی جهان، بعد از جنگ جهانی دوم، نبردی که پای آمریکا را هم به جنگ با ایران باز کرد. ما در این قسمت، از اولین جنگ ایران و آمریکا صحبت کرده‌ایم.
اپیزود دویست و پنجاه و ششم: مردان ترامپ در پرونده ایران
مارکو روبیو، استیو ویتکاف، جرد کوشنر، جی دی ونس، و تمام مردانی که در حال حاضر، رای و نظرشان تعیین کننده سیاست‌های ایالات متحده در خاورمیانه و مشخصاً در قبال ایران است. این‌ها چه کسانی هستند؟ چطور به جایگاه تصمیم‌سازی رسیده‌اند و هر کدام چه نگاهی به ایران و روابط ایالات متحده با جمهوری اسلامی دارند؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ داده‌ایم.
اپیزود دویست و پنجاه و پنجم: کشتار معترضان میدان تیان‌آن‌مِن چین
در این قسمت رفتیم سراغ کشتار میدان تیان‌آن‌من، اتفاقی که دولت چین آن را کلا سانسور کرده اما هر جای دنیا هر کس می‌خواهد راجع به حکومت کمونیست‌ها بر چین بگوید حتما از این کشتار نام می‌برد.
اپیزود دویست و پنجاه و چهارم: سِنتکام و ناوهای هواپیمابر آمریکا
سنتکام چیست؟ چرا جمهوری اسلامی سنتکام را در لیست تروریستی قرار داد؟ چرا کل ارتش آمریکا را در لیست تروریستی قرار نداد؟ ناو آبراهام لینکلن چیست و اساساً ناوهای هواپیمابر ایالات متحده کدام‌ها هستند و چه ویژگی‌هایی دارند؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد.
اپیزود دویست و پنجاه و سوم: نلسون ماندلا
در این قسمت رفتیم سراغ یکی از مشهورترین چهره‌های تاریخ قرن بیستم و یکی از مشهورترین نمادهای مبارزه و انقلاب بدون خشونت، نلسون ماندلا. ما به سراغ او رفتیم تا ببینیم او علیه چه چیزی مبارزه میکرد و چه شد که پیروز شد؟
اپیزود دویست و پنجاه و دوم: ما یک ملت هستیم
مورخ، دی خونین 1404 را به ملت ایران تسلیت عرض می‌کند و سعی می‌کند در این مفهوم، در مفهوم ملت و ملی‌گرایی یا همان ناسیونالیسم نازک شده و هم توضیح دهد که چه میشود که به یک جماعت، می‌گوییم ملت و هم توضیح دهد که ملی‌گرایی چه سویه‌های مثت و منفی‌ای دارد؟
اپیزود دویست و پنجاه و یکم: تاریخ ونزوئلا، حقایق پنهان صعود تا سقوط
ما در این قسمت از ونزوئلا صحبت کردیم، کشوری که از پس سال‌ها تحریم و تورم و اعتراضات مردمی و سایه جنگ، چندی پیش شاهد یک وضعیت عجیب بود. نیروهای ایالات متحده رئیس‌جمهور این کشور، نیکلاس مادرورو را در کاخ ریاست‌جمهوری بازداشت کردند! ما در این قسمت از سیمون بلیوار و ظهور ونزوئلا تا امروز و افتادن این کشور در چاه بحران‌ها گفته‌ایم.
اپیزود دویست و پنجاهم: آلبرت انیشتین
ما در این قسمت رفتیم سراغ زندگی خصوصی آلبرت انیشتین، یکی از مشهورترین و نمادین‌ترن و تاثیرگذارترین دانشمندان معاصر جهان. دانشمندی که همواره در معرض طوفان‌های سیاسی بود، اما این طوفان‌ها مانع تاثیرگذاری او در جهان نشد.
اپیزود دویست و چهل و نهم: ظهور اشکانیان
ما در این قسمت رفتیم سراغ ظهور سلسله اشکانی که یکی از مهمترین سلسله‌های پادشاهی تاریخ ایرانند. امروز از یک قرن مبارزه این خاندان برای سرنگونی پادشاهی بیگانه سلوکی و نقش اشکانیان در تاریخ کشورمان سخن گفتیم.
اپیزود دویست و چهل و هشتم: رضاخان، چطور رضاشاه شد؟
از شب 3 اسفند 1299 که رضای میرپنج در قامت فرمانده نیروهای قزاقِ کودتاچی پا به پایتخت گذاشت، تا 24 آذر 1304، یعنی درست صد سال پیش که بر سریر شاهی یکی از کهن‌ترین تمدن‌های تاریخ بشر نشست، او چه مسیری را طی کرد؟ چطور سیدضیا از سیاست اخراج شد اما او به سیاست وارد شد؟ ما در این قسمت از مورخ، قصد داریم در رابطه با این چهار سال صحبت کنیم و به پیچ‌وخم شاه شدن رضاشاه بپردازیم.
اپیزود دویست و چهل و هفتم: داستان 16 آذر 1332
داستان 16 آذر چیست؟ 16 آذر 1332! چه شد که اینطور در تاریخ، به نام روز دانشجو ماندگار شد؟ چگونه شد که حالا خیابانی چسبیده به دانشگاه تهران، 16 آذر نام دارد؟ شریعت رضوی، قندچی و بزرگ‌نیا چه کسانی بودند؟ اساساً جنبش دانشجویی در ایران چطور به وجود آمد و در ابتدا، چه روندی را طی کرد؟ در این قسمت به این سوالات پاسخ خواهیم داد.
اپیزود دویست و چهل و ششم: امیر اسدالله علم
در این قسمت از مورخ رفتیم سراغ امیر اسدالله علم و سیاستمداری بی‌نظیر در تاریخ معاصر ایران صحبت خواهیم کرد. ما به این سوالات جواب خواهیم داد که علم چطور به جایگاهی یگانه در عصر پهلوی دوم رسید، چه ویژگی‌هایی داشت که تبدیل به محرم اسرار شاه شد، چطور این اسرار را برای ما باقی گذاشت و نهایتاً چه عاقبتی پیدا کرد؟
اپیزود دویست و چهل و پنجم: جان اف کندی
ما در این قسمت رفتیم سراغ یکی از محبوبترین رئیس‌جمهوران آمریکا در سطح جهان. جان اف کندی. کسی که تنها سه سال رئیس‌جمهور بود اما در همان سه سال کارهای بسیار بزرگی کرد.
اپیزود دویست و چهل و چهارم: ستارخان
ما در این قسمت رفتیم سراغ یکی از سلحشور‌ترین مبارزان راه آزادی تاریخ ایران. قهرمانی که هم عیار بود، هم فرودست بود، هم کینه شخصی بر قلب داشت و هم نماد یک انقلاب اجتماعی بزرگ شد و از همان انقلاب خیانت دید! ستارخان. ما در این قسمت او را روایت خواهیم کرد.
اپیزود دویست و چهل و سوم: جاسوسهای مجاهدین خلق
ما در این قسمت رفتیم سراغ روایتی از پروژه‌های نفوذ که توسط سازمانی انجام شد که در تمام عمرش کشت و کشته شد. سازمان مجاهدین خلق. ما به شش روایت از مهمترین و تأثیرگذارترین نفوذهای این سازمان در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب پرداختیم.
اپیزود دویست و چهل و دوم: تاریخ انگلستان و بریتانیا
بعد از استقبال مخاطبان نازنین پادکست مورخ از پیشنهاد ساخت قسمت‌هایی با عنوان تاریخ کشورها، تصمیم به ساخت چنین قسمت‌هایی گرفتیم و اولین قسمت تاریخ کشورها را به تاریخ کشور انگلستان اختصاص دادیم از بدو تاسیس تا امروز. نوش گوش‌هاتون
اپیزود دویست و چهل و یکم: ضحاک ماردوش
در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ داستان ضحاک ماردوش. داستان تبدیل شدنش از یک انسان عادی به یک موجودی اهریمنی، به شاهی رسیدنش، حکومتش و برافتادنش. به ریشه‌های هزاران ساله‌ی اسطوره ضحاک نیز خواهیم پرداخت که اگر از اصل داستان ضحاک شاهنامه هیجان‌انگیزتر نباشد، کم هیجان‌تر نیز نیست.
اپیزود دویست و چهلم: جنگ جهانی سوم
احتمال رخ‌دادن جنگ جهانی سوم چقدره؟ ما در این قسمت برای رسیدن به پاسخ این سوال، ابتدا نگاهی مختصر می‌ندازیم به وضعیت دنیا در آستانه دو جنگ جهانیِ قرن بیستم، بعد به سراغ تحلیل یکی از اندیشمندان مشهور سال‌های اخیر، یوال نوح هراری درباره جنگ جهانی سوم می‌ریم و در نهایت، آن‌چه او زمانی پیش‌بینی کرده رو با وضعیت امروز دنیا مقایسه می‌کنیم
اپیزود دویست و سی و نهم: تاریخ مهاجرت افغانستانی‌ها به ایران
یک «شگفتی ایرانی» این توصیف گزارشگر مجله پناهندگان کمیساریای عالی امور پناهندگان بود در سال 1997 برابر با 1376از وضعیت مهاجران افغانستانی رد ایران. این گزارشگر نوشته اگرچه ایران کشوری «منزوی و کمتر شناخته‌شده» به نظر می‌رسد اما در میزبانی از پناهندگان یکی از سخاوتمندترین کشورهای جهان است. چرا؟ چون برخلاف بسیاری کشورهای دیگر افغانستانی‌ها را مجبور به اسکان رد اردوگاه‌ها
اپیزود دویست و سی و هشتم: کلئوپاترا
برای هیچ زنی از زنان تاریخ به اندازه کلئوپاترا آخرین فرعون مصر باستان، رمان و نمایشنامه و فیلمنامه نوشته نشده! ما در این قسمت از مورخ سراغ او رفتیم تا ببینیم راز محبوبیت او برای داستان نویسان و نمایشنامه نویسان چیست؟
اپیزود دویست و سی و هفتم: احمد کسروی
احمد کسرویِ تاریخ پژوه، احمد کسرویِ زبان‌شناس، احمد کسرویِ قاضی یا احمد کسرویِ مصلح اجتماعی؟ کدام یک از این شخصیت‌ها، کاری کرد تا احمد کسرویِ مانده در تاریخ معاصر ما ترور شود و چرخه خشونتی به حرکت درآید که کسی توان متوقف کردنش را نداشته باشد؟ مگر او چه گفت؟ ما در این قسمت به سراغ زندگی احمد کسروی رفتیم.
اپیزود دویست و سی و ششم: کا گ ب، تاریخچه نهادهای امنیتی روسی
مردمان شوروی علاقه بسیاری به جک‌های سیاسی داشتند. چون جک گفتن یکی از راه‌های مقابله با استرسه، جک‌هایی که به مردم کمک می‌کنه با چیزی کنار بیان که توان تغییرش رو ندارند. مردمان شوروی زیر سایه‌ای از استرس و اضطراب دائمی زندگی می‌کردند، استرس و اضطرابی که عوامل زیادی داشت و یکی از عواملش نهادهای امنیتی شوروی بود، نهادهایی که مشهورترینش برای ما، نامش هست: کا‌گ‌ب! یک سازمان امنیتی مخوف و افسانه‌ای که ب
اپیزود دویست و سی و پنجم: دیپلماسی یا جنگ؟ از وستفالیا تا برجام
بسیاری از اساتید حوزه روابط بین‌الملل یه تعریف کوتاه کلیشه‌ای ولی بسیار گویا از دیپلماسی دارند. می‌گن: «دیپلماسی پایان جنگ است و پایان دیپلماسی، آغاز جنگ!» همین تعریف کوتاهه که انسان رو وابسته به فنونی از مذاکره کرده تا زیست بشری حفظ بشه. اما سوال، دیپلماسی از کی وارد زندگی ما انسان‌ها شد؟ دیپلماسی چه جهانی رو برای ما ساخت؟ در چه برهه‌هایی تونست جلوی جنگ رو بگیره یا به جنگ‌ها پایان بده؟ و آیا همیش
اپیزود دویست و سی و چهارم: آقامحمدخان قاجار
آقامحمدخان قاجار کسی که در قعر فلاکت، قربانی جنایتی به اسم اخته کردن شد و از دل اسیری و بی‌پدری و بی‌برادری، توانست به قدر قدرتی تبدیل شود و چنان خون بریزد که اگرچه روزهای سیاهی در تاریخ ایران به یادگار بگذارد اما از طرفی ایران را باز هم از پس سال‌ها یک‌پارچه کند. ما در این قسمت از او صحبت کردیم
اپیزود دویست و سی و سوم: رازهای پنهان پسران صدام حسین
پسر کوچک در سایه خود را برای ولیعهدی آماده میکرد و پسر بزرگ در بطن جامعه، برای اثبات توانمدی‌های هولناکش دست به هر آن‌چیزی می‌زد که در ذهن بگنجد! عدی و قصی، پسران صدام حسین، از ابتدای زندگی برای خون‌خواری تربیت شده بودند، برای اینکه جا پای جای پدر بگذارند هر چند، گاهی از آن‌چه مطلوب پدر بود هم شرارت‌بارتر می‌شدند! ما در این قسمت به سراغ داستان پسران صدام رفته‌ایم.
اپیزود دویست و سی و دوم: وعده صادق و جنگ 33 روزه
در این قسمت رفتیم سراغ یکی از مشهورترین و تاریخ‌سازترین جنگ‌های معاصر خاورمیانه، جنگ 33روزه میان ارتش اسراییل و حزب‌الله لبنان در نوزده سال پیش! رفتیم سراغ ریشه‌ها، دلایل و نتایج این جنگ پر تلفات و پر خسارت و تاثیر آن بر خاورمیانه امروز.
اپیزود دویست و سی و یکم: ایران چطور بی‌آب شد؟
از روزگاری که داریوش بزرگ بر کتیبه‌اش حک کرد: «اهورامزدا کشورم را از دشمن، خشکسالی و دروغ محفوظ بدار» تا به امروز، آب همواره یک مسئله برای ما ایرانیان بوده. اما تمدن ما برای هزاران سال با چنین مسئله‌ای کنار آمده و آن را مدیریت کرده، هرچند در چند دهه اخیر، اوضاع و احوال آب در ایران ما به سمت یک فاجعه حرکت می‌کند. ما در این قسمت به سراغ تاریخ آب در ایران رفته‌ایم
اپیزود دویست و سی‌ام: اسرار 5000 ساله شهرسوخته
اولین چشم مصنوعی تاریخ، اولین جراحی مغز تاریخ، اولین انیمیشن تاریخ، اولین تخته نرد تاریخ! این‌ها تیترهایی است که در ذهن هر مخاطبی با یک نام همراه میشود؛ «شهر سوخته». ما امروز به سراغ این محوطه باستانی کشورمان رفتیم و قصد داریم روایتی نوین از این بهشت باستان‌شناسی به شما مخاطبان نازنین پادکست مورخ ارائه دهیم.
اپیزود دویست و بیست و نهم: پشت‌پرده رسوایی مک فارلین
بیست و پنج می 1986 برابر با چهارم خرداد 1365 یه هواپیمای حامل هیئت مذاکره کننده‌ی آمریکایی که پاسپورت ایرلندی داشتن در فرودگاه مهرآباد به زمین نشست. در رأس این هیئت هم رابرت مک‌فارلین قرار داشت. او با هدایایی به ایران آمده بود و انتظار یک استقبال گرم و جوش خوردن مجدد رابطه از دست رفته بین دو کشور رو داشت. با این حال هیچ چیز آن‌طور که او دوست داشت پیش نرفت! مقامات ایرانی گفتند، از سفر این هئیت آمری
اپیزود دویست و بیست و هشتم: صاحبان بمب اتم چه کسانی هستند؟
ما در این قسمت رفتیم سراغ تاریخ کشمکش جهانی بر سر سلاح‌های هسته‌ای، رفتیم سراغ تلاش برخی کشورها برای دستیابی به این سلاح و تلاش بقیه کشورهای جهان برای جلوگیری از گسترش این سلاح
اپیزود دویست و بیست و هفتم: تاریخچه روابط ایران و روسیه
25 دسامبر 1991 برابر با 4 دی 1370 میخاییل گورباچف آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی استعفا داد و فرداش پارلمان شوروی رای به انحلال این اتحادیه داد و تموم شد. روسیه دیگه قدرت سیاسی و اقتصادی شوروی رو نداشت! یلتسین رئیس‌جمهور روسیه خیلی سعی میکرد با توسعه روابط اقتصادی خارجی، کشور ورشکسته‌ش رو نجات بده اما کار خیلی سخت بود. ایران هم از پس یک انقلاب عجیب و غریب و یک جنگ نابرابر ویرانگر هشت ساله می‌خواست
اپیزود دویست و بیست و ششم: اِلی کوهن؛ اَبَر جاسوس اسرائیل
ما در این قسمت به سراغ داستان الی کوهن رفتیم، یکی از بزرگترین جاسوسهای موساد که تا قلب سیاسی سوریه نفوذ کرد و تاریخ خاورمیانه را تغییر داد.
اپیزود دویست و بیست و پنجم: رئیسعلی دلواری و دلیران ایران
«چه خبره اینجا؟ عزای حسینه که در راه حق شهید شد؟ عزای حسین با پول و برنج و روغن انگلیسی‌های حق‌کش؟در مقابل ظلم سکوت می‌کنید اونوقت به عزای حسین می‌شینید. شرم نمی‌کنید؟» این دیالوگی بود از سریال دلیران تنگستان، دیالوگی که رئیسعلی دلواری، به عزاداران بوشهری می‌گه، به عزادارانی که در بوشهر اشغال شده به دست دشمن خارجی، به جای مبارزه، مراسم سینه‌زنی بوشهری رو به جا می‌آوردند. ایران اما نشون داده، هرچ
اپیزود دویست و بیست و چهارم: جمال عبدالناصر
«جمال عبدالناصر نه بر اثر سکته قلبی بلکه به دلیل قلب شکسته‌اش جان داد، قلبی که به خاطر شدت تاثر از شکست در جنگ شش روزه شکسته بود» این جمله رو انور سادات، جانشین ناصر درباره مرگ او گفته، درباره مرگ کسی که اگر چه رویای سیاسیش تحقق نیافت اما تأثیراتی که گذاشت که مدت‌ها ادامه داشت و برخی از اون تأثیرات، هنوز هم پابرجاست. مثلاً جنبش عدم تعهد که ناصر یکی از پایگذارانش بود، از سال 1961 تا به امروز هنوز و
اپیزود دویست و بیست و سوم: تاریخچه استادیوم آزادی
دولت ایران برای میزبانی بازی‌های آسیایی 1974 میلادی برابر با 1353 خورشیدی یک مجموعه ورزشی ساخت به نام مجموعه ورزشی آریامهر! آریامهر همانطور که به می‌دانید لقبی بود که مجلس شورای ملی در 24 شهریور 1344 خورشیدی به محمدرضا شاه پهلوی اعطا کرد و معنی آن هست «خورشید آریایی» یا مثلا «خورشید قوم آریایی». همین اسم را روی مجموعه ورزشی بازی‌های آسیایی 1974 میلادی گذاشتند که کاملا مشخص است چه هدفی داشته. این م
اپیزود دویست و بیست و دوم: محمد جهان‌آرا
در این قسمت از پادکست مورخ رفتیم سراغ یکی از نظامیان خودساخته کشورمان، کسی که بدون تحصیلات رسمی نظامی به فرماندهی رسید و بعد از کشته شدنش در راه وطن، به شهرتی حیرت‌انگیز و بی‌نظیر رسید. محمد جهان‌آرا.
اپیزود دویست و بیست و یکم: خیام نیشابوری
بدون شک حکیم عمر خیام یکی از مشهورترین ایرانیان در سطح دنیاست اما اطلاعات رسمی راجع به زندگی او بسیار اندک است و همین اندک هم با شایعات دوستان و دشمنانش آمیخته شده و ما در این قسمت پرده شایعات را کنار می‌زنیم شاید خیام واقعی را بشناسیم
اپیزود دویست و بیستم: آقا خان نوری
آقاخان نوری روزی تبعید شد، روزی به صدارت رسید، روزی مجدداً تبعید شد و البته در تاریخ، نامش گره‌خورد با به قتل رسیدن امیرکبیر و جدایی هرات از ایران. اما آیا واقعا او به همین میزان که در تاریخ از او یاد میشود، سیاه بود؟ در این قسمت ما به سراغ داستان زندگی میرزا آقا خان نوری رفتیم.همراه این اپیزود مورخ: عمارت صدراعظم آدرس: تهران- میدان توپخانه - روبروی خیابان صوراسرافیل - کوچه امام جمعه - عمارت صدرا
اپیزود دویست و نوزدهم: ابومسلم خراسانی
ما در این قسمت از مورخ به سراغ یکی از مشهورترین و در عین حال ناشناخته‌ترین قهرمانان تاریخ ایران زمین رفتیم؛ ابومسلم خراسانی...
اپیزود دویست و هجدهم : اسرار ترورهای شاه
تو زمین فوتبال بهش می‌گفتیم ناصر فنر. بس که بازیکن بود لامصب. تو تیم آفتاب شهر بازی میکرد. فقیر بود. این اواخر ولی وضعش خوب شده بود انگار! منو می‌برد چلوکبابی، هی لباس عوض میکرد. یه روزم اومد گفت می‌خوای شاهو ببینی؟ گفتم شاهو؟ آره که می‌خوام! گفت چند وقت دیگه شاه میاد دانشگاه تهران. بیا بریم. سه روز بعد یه دوربین انداخته بود گردنش و یه کارت خبرنگاری مال روزنامه پرچم اسلام هم گرفته بود دستش و منت
اپیزود دویست و هفدهم : تاریخچه روابط ایران و آمریکا
روزی ایرانیان فکر می‌کردند با کندن چاهی عمیق به آمریکا خواهند رسید و امروز و از پس گذشت بیش از دو قرن، بسیاری از ایرانیان به دنبال پر کردن چاه بی‌اعتمادی بین ایران و آمریکا هستند. ما در این قسمت به سراغ داستان ایران و آمریکا رفتیم، داستانی پر از عشق، سوءظن و نفرت!
اپیزود دویست و شانزدهم : غلامرضا تختی
با پول میشه ورزشکار قهرمان تربیت کرد، با برنامه‌ریزی و استخدام مربیان دانشمند و پزشک ورزشی و ساختن باشگاه‌های مجهز میشه از استعدادهای نوجوان، ورزشکارانی ساخت که مدا‌‌ل‌های جهانی و المپیک را درو کنند. اما با هیچ پولی، با هیچ برنامه‌ریزی‌ای، با هیچ امکاناتی نمی‌توان اسطوره ساخت! اسطوره خودش خودش رو می‌سازه. یک قهرمان مدال‌آور، یک هنرمند نابغه و معروف، یک سیاستمدار خبره و توانا، اگر خودش ویژگی‌های یک
اپیزود دویست و پانزدهم : نیکلا تسلا
سال 1892 میلادی یک خبر مثل بمب در آمریکا صدا کرد، توماس ادیسون ورشکست شد و عصر نابغه ای جدید فرا رسید. یک دانشمند تاریخ ساز ادیسون رو شکست داد. نام او نیکلا تسلا بود. او سازنده جهان نوین شد.
اپیزود دویست و چهاردهم : عجایب هفتگانه
ما در این قسمت رفتیم سراغ عجایب هفتگانه. به سراغ یک کتاب راهنمای گردشگری باستانی رفتیم که تا به امروز هم از شهرتش کم که نشده هیچ، بر اون اضافه هم شده!
اپیزود دویست و سیزدهم : ایران در شاهنامه
در چند از قسمت از پادکست مورخ به تناسب موضوع به کتاب ارجمند و گرانسنگ شاهنامه‌ی فردوسی استناد و اشاره کردیم. همین استنادات انگیزه‌ای شد که یک قسمت ویژه به شاهنامه بپردازیم و از شاهنامه بگوییم. مخاطبان نازنین مورخ هم از این پیشنهاد استقبال کردند و انگیزه ما چند برابر شد. برای شروع شاهنامه خوانی، موضوعی را انتخاب کردیم که برای خود ما بسیار هیجان انگیز بود و امیدواریم مورد پسند شما نازنیان نیز باشد.
اپیزود دویست و دوازدهم : تاریخ نوروز
یک بار دیگر نوروز فرا رسید و ایران غرق شادی و سرور شد. نه تنها ایران که بسیاری کشورهای دیگر. به همین مناسبت در این قسمت از پادکست مورخ به سرگذشت نوروز پرداختیم از کهن‌ترین روزگاران تا به امروز. بفرمایید بریم در دل تاریخ نوروز!
اپیزود دویست و یازدهم : داستان 50 سال نفت ایران؛ از انقلاب تا تحریم و بابک زنجانی
خیلی از تحلیلگران معتقدند نفت یکی از عوامل موثر در مسیر انقلاب بود. از پس انقلاب هم کماکان ایران و نفتش در مرکز یک چالش بی‌پایان قرار داشتند و دارند. حالا سال‌هاست که نفت ایران با کلمه «تحریم» در امتداد هم هستند. تحریمی که امثال بابک زنجانی را خلق کرده، پوست گوسفند فروشی که نفت فروش شد. ما در این قسمت از این کاسب تحریم صحبت کرده‌ایم.
اپیزود دویست و دهم : فرخ رو پارسا | اولین وزیر زن، پشتیبان شاه، امیدوار به انقلاب و قربانی آن
«نظر به پیشنهاد جناب امیرعباس هویدا، نخست وزیر، به موجب این دستخط، جناب دکتر اسفند فرّخ‌رو پارسای را به سمت وزیر آموزش و پرورش منصوب و مقرر می‌داریم که در انجام وظایف محوله اقدام نمایند.» با این حکم محمدرضا شاه، اولین وزیر زن منصوب شد. فرخ‌رو پارسا، زنی که در مسیر مادرش، یعنی اولین زن روزنامه‌نگار تبعیدی ایران رو رفت و به خیلی از اولین‌ها دست پیدا کرد و البته، جونش رو پای این اولین بودن، پای این خ
اپیزود دویست و نهم : روابط پیچیده ایران و عربستان | نفت، مذهب، سیاست
تاسیس کشور پادشاهی عربستان سعودی تقریبا همزمان بود با تاجگذاری رضاشاه پهلوی. روابط ایران و عربستان از همان زمان‌ها آغاز و تا امروز فراز و نشیب‌های زیادی را طی کرده و ما در این قسمت تاریخ روابط دو کشور را از آغاز تا به امروز بررسی کردیم.
اپیزود دویست و هشتم : داستان یعقوب لیث صفاری | دشمن اسلام یا خدمتگزار خلیفه؟
می‌گویند بعد از فتح نیشابور به یعقوب لیث صفاری خبر رسید مردم نیشابور می‌گویند او عهد و منشور امیرالمؤمنین ندارد و خارجی است، پس یعقوب مردم را در مسجد جمع کرد و شمشیرش را نشان داد و گفت: «امیرالمؤمنین را به بغداد نه این تیغ نشانده است؟» گفتند: «بلی.» گفت: «مرا نیز بدین جایگاه همین تیغ نشاند.» او با همین روحیه سیستان و فراتر از سیستان را فتح کرد. ما در این قسمت به سراغ او رفته‌ایم.
اپیزود دویست و هفتم : مستندات و شایعات درباره قحطی بزرگ ایران
در سرتاسر جاده ها کودکان لخت دیده میشوند که فقط پوست و استخوان اند. قطر ساقهایشان بیشتر از سه اینچ نیست و صورتشان مانند پیرمردان و پیرزنان هشتاد ساله، تکیده، زار و نزار و چروکیده است. همه جا کمبود دیده میشود و مردم ناگزیرند علف و یونجه بخورند و حتی دانه ها را از سرگین سطح جاده ها جمع کنند تا نان درست کنند در همدان چندین مورد دیده شد که گوشت انسان میخورند و دیدن صحنه درگیری کودکان و سگها بر سر جسد
اپیزود دویست و ششم : چه کسانی انقلاب57 را پیش‌بینی کرده بودند؟ | صدایی که شنیده نشد
اردیبهشت 1354، همایشی در شیراز برگزار شد برای بررسی نتایج اولین پروژه افکارسنجی ایران در سطح ملی. پروژه‌ای که نتایجش گواه این بود که ما با یک جامعه ملتهب طرفیم. چرخ توسعه اقتصادی به جلو می‌چرخه و چرخ توسعه فرهنگی، اجتماعی و سیاسی به عقب. ما در این قسمت به بررسی نتایج این افکارسنجی پرداختیم و توضیح دادیم که ایران دهه 50 چطور درگیر توسعه نامتوازن بود!
اپیزود دویست و پنجم : عباس شهریاری | داستان مرموز بزرگترین جاسوس ساواک
نامش در شناسنامه عباسعلی شهریاری‌نژاد بود، در بین فعالان سیاسی به عباس شهریاری شناخته می‌شد اما در اسناد ساواک اسامی مختلفی داشت، مسعود، اسلامی، جوادی، آقای مهندس، شاهین، سهیل طاهری و از همه مهم‌تر، مرد هزار چهره! لقبی که هم ساواکی‌ها از سر رِندی برای او می‌پسندیدند، هم مخالفان شاه از سر کینه او را با این لقب به یاد می‌آوردند. ما در این قسمت به سراغ داستان بزرگترین جاسوس سازمان اطلاعات و امنیت حک
اپیزود دویست و چهارم : جنبش نسل زد هنگ کنگ | یک جنبش اعتراضی تکنولوژیک
«ذهنتان را خالی کنید. بی فرم و بی شکل شوید، همچون آب. آب را که در فنجان می‌ریزید، به شکل فنجان در می‌آید و در بطری که می‌ریزید به شکل بطری. اگر در قوری که بریزید قوری میشود. آب می‌تواند جریان داشته باشد، می‌تواند در هم بکوبد. مثل آب باش دوست من.» این جملات از بروسلیه، بازیگر مشهور هنگ‌کنگی-آمریکایی. جملاتی که الهام بخش نسلی از جوانان هنگ‌کنگ شد برای شکل دادن به یک جنبش، جنبشی بی شکل مانند آب، جن
Recommended
Crickets Corner
History of the Earthquake and Fire in San Francisco
Fox news
K-Drama Obsessed Mamas | Beyond “Just One More Episode!”
True Crime Classics
The Healer Revolution
Becoming: HER with Nikki Spoelstra
Booked, Blonde & Busy w/ Olivia Ponton
McKinsey on Consumer and Retail
megahired.com
Hard Knocks Podcast
Effective Weight Loss for Moms | High protein, Strength Training, Lose Weight, Meal Planning, Fat Loss, Healthy Habits
